Tag Archives: tử cung

Những căn bệnh gây nên vô sinh nam

Trước đây, có nhiều quan niệm cho rằng vô sinh, hiếm muộn chỉ gặp ở phụ nữ và nguyên nhân gây vô sinh chủ yếu là do ăn uống thực phẩm nhiều hóa chất hoặc sử dụng băng vệ sinh kém chất lượng…

Trước đây, có nhiều quan niệm cho rằng vô sinh, hiếm muộn chỉ gặp ở phụ nữ và nguyên nhân gây vô sinh chủ yếu là do ăn uống thực phẩm nhiều hóa chất hoặc sử dụng băng vệ sinh kém chất lượng… Nhưng thực tế, những nguyên nhân mang tính tác động từ bên ngoài đó là chưa đủ. Bởi có không ít trường hợp người phụ nữ vô sinh bắt nguồn từ chính cơ thể họ.

benh-vo-sinh-do-nhung-nguyen-nhan-nao

Tức là họ có thể mắc phải những bệnh dễ gây vô sinh mà không được chữa trị kịp thời, dứt bệnh. Các bệnh dễ gây vô sinh nhất bao gồm:

Vô kinh: Trường hợp người phụ nữ đến tuổi trưởng thành mà không có kinh nguyệt thì gọi là vô kinh. Vô kinh có thể là nguyên phát (từ nhỏ đến lớn chưa bao giờ thấy kinh) hay thứ phát (đã từng có kinh nhưng sau đó không có kinh nữa hay là rất thưa trên 6 tháng mới có một lần).

Vô kinh có thể do rất nhiều lý do như: dị tật bẩm sinh đường sinh dục (không có tử cung, không có âm đạo), không rụng trứng, suy buồng trứng sớm ở phụ nữ còn trẻ nguyên phát hay sau điều trị có mổ cắt buồng trứng hay hóa trị xạ trị do ung thư.

Vô kinh thứ phát có thể là do buồng trứng không rụng trứng. Trường hợp này có thể kích thích trứng rụng để có con. Còn trong trường hợp buồng trứng bị suy thì người phụ nữ không thể có con.

Buồng trứng đa nang: Hội chứng buồng trứng đa nang xảy ra ở khoảng 15% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản nhưng không phải ai bị buồng trứng đa nang cũng không thể sinh con.

Hội chứng buồng trứng đa nang được chẩn đoán khi bệnh nhân có 2 trong 3 nhóm triệu chứng sau đây:

– Triệu chứng lâm sàng: Rối loạn kinh nguyệt (kinh thưa, hay vô kinh), béo phì, rậm lông

– Triệu chứng nội tiết: tăng nội tiết tố nam testosterone

– Hình ảnh buồng trứng đa nang trên siêu âm.

Nếu bị hội chứng buồng trứng đa nang và lâu có con thì chị em nên đến cơ sở điều trị hiếm muộn để được điều trị bằng cách sử dụng các thuốc kích thích sự phát triển của nang noãn buồng trứng.

Tử cung nhi hóa: Kinh nguyệt không đều đặn và dần tắt hẳn có thể là dấu hiệu của bệnh tử cung nhi hóa. Trong trường hợp này, người phụ nữ có thể uống thuốc nội tiết tố để có chu kỳ kinh nguyệt đều đặn, giữ cho tử cung bình thường. Còn khi đã lập gia đình thì phải đến ngay cơ sở điều trị hiếm muộn để được khám, chẩn đoán và điều trị.

Rối loạn phóng noãn: Rối loạn phóng noãn thường gây khó có thai và việc điều trị phải sử dụng các loại thuốc kích thích sự phát triển của nang noãn buồng trứng.

Thông thường tỷ lệ có thai đạt được sau mỗi chu kỳ kích thích buồng trứng khoảng 30%. Kích thích buồng trứng thường không được làm quá nhiều lần trên một bệnh nhân nên không ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe sinh sản của mẹ và thai nhi sau khi thụ thai.

Nguồn giáo dục

Phụ nữ trẻ cần đề phòng buồng trứng đa nang

Buồng trứng đa nang là hội chứng có thể ảnh hưởng tới chu kỳ kinh nguyệt, khả năng có thai, nội tiết, tim mạch, mạch máu và biểu hiện bên ngoài của người phụ nữ (PN).

“Khi người phụ nữ có hội chứng này, đặc trưng sẽ có nồng độ androgen cao (đôi khi được gọi là nội tiết tố nam mặc dù phụ nữ bình thường cũng sản xuất loại nội tiết tố này), không có hoặc kinh không đều, có rất nhiều nang ở buồng trứng” – TS-BS Phan Trung Hòa, BV Từ Dũ khuyến cáo.

Chuyện ghi tại phòng khám

Yến năm nay 15 tuổi, so với nhóm bạn cùng trang lứa thì cô bé đã ra dáng thiếu nữ với chiều cao, cân nặng khá lý tưởng, duy chỉ có “đường kinh nguyệt” bị chậm. Điều này khiến cô có những biểu hiện không bình thường: mái tóc đen dày dần thưa thớt, thay vào đó là lông chân, lông tay mọc rậm rì. Mẹ cô chia sẻ: “Thấy con gái gần đây cứ rón rén hỏi mẹ xem nhà mình có ai nhiều lông như nó không, ăn gì để giảm lông, làm sao để triệt lông khiến tôi băn khoăn. Khi đưa con đi khám mới hay con mình đang mắc chứng bệnh quái ác này…”.
buong-trung-da-nang-phu-nu-tre-cung-kho-tranh
Còn Hoa, cô gái có gương mặt bầu bĩnh ngồi cạnh bé Yến, thì ngược lại. Theo lời Hoa thì cô dậy thì rất sớm, từ năm 10 tuổi. Năm nay 26 tuổi, chưa lập gia đình nên Hoa cũng không quan tâm đến chuyện kinh nguyệt của mình ngày càng thưa thớt (hai-ba tháng mới hành kinh một lần). Cho đến gần đây, tuy không thấy kinh, nhưng hầu như tháng nào cô cũng bị chứng đau bụng kinh hành hạ. Đó là những cơn đau vùng thắt lưng, tuy diễn ra trong vài phút nhưng quặn thắt khiến cô hụt hơi, vã mồ hôi, không đứng thẳng được. Đến bệnh viện kiểm tra, mới hay cả hai bên buồng trứng của cô trứng mọc từng chùm.

Trẻ hơn Hoa là Minh, 24 tuổi, khá mập. Minh cho biết, thời con gái kinh nguyệt của cô rất đều đặn, nhưng không hiểu sao sau khi lấy chồng lại bị tắt kinh. Đi kiểm tra, bác sĩ cho biết cô bị buồng trứng đa nang (BTĐN), theo bác sĩ là vì nồng độ androgen của cô tăng cao, trong khi progesterone lại thấp. Hiện cô đang tuân thủ chế độ ăn kiêng giảm cân và uống thuốc để có kinh.

Mất cân bằng nội tiết

TS-BS Phan Trung Hòa, cho rằng, vấn đề chính trong hội chứng BTĐN là sự mất cân bằng nội tiết của PN. Ở người PN bị BTĐN, buồng trứng của họ sản xuất ra androgen nhiều hơn bình thường. Nồng độ nội tiết này cao sẽ ảnh hưởng tới sự phát triển và phóng thích noãn (rụng trứng).

Nguyên nhân chính xác chưa được biết, nhưng các yếu tố nguy cơ đã được xác định. Yếu tố di truyền khá rõ khi thường thấy ở PN mà có mẹ hay chị gái cũng bị BTĐN.

Một vài triệu chứng của BTĐN thường gặp gồm: chậm có thai do rối loạn rụng trứng; không có kinh, kinh thưa hoặc không đều; rậm lông, buồng trứng có nhiều nang; mụn trứng cá, da nhờn, gàu; tăng cân, béo phì thường ở vùng hông eo; có những mảng da sậm màu, đen ở cổ, cánh tay, đùi, vú; đau vùng chậu; lo lắng hay bị ức chế, ngưng thở khi ngủ… Các dấu hiệu này có thể tồn tại đến tuổi mãn kinh.

BTĐN có thể xảy ra ở tuổi rất trẻ (11 tuổi). Nguy cơ bị các vấn đề sức khỏe khác: 50% sẽ bị đái tháo đường trước 40 tuổi, nguy cơ bị đột quỵ tim tăng gấp bốn-bảy lần người cùng tuổi, dễ bị cao huyết áp; cholesterol, mỡ trong máu cao và dễ bị ngưng thở khi đang ngủ.

Do mất cân bằng nội tiết, androgen làm suy yếu các nang noãn (trứng) khiến chúng tuy phát triển nhưng không thể trưởng thành (chất lượng trứng không tốt) và hiếm khi có hiện tượng rụng trứng xảy ra.

Các nghiên cứu cũng cho thấy sự liên quan giữa Insulin và BTĐN. Insulin là nội tiết kiểm soát sự thay đổi của đường, tinh bột và thức ăn giàu năng lượng khác để sử dụng và dự trữ. Mức Insulin cao quá mức sẽ làm gia tăng sản xuất androgen dẫn đến mụn trứng cá, rậm lông, tăng cân và rối loạn rụng trứng.

Điều trị như thế nào?

TS-BS Phan Trung Hòa cho biết: Cần thay đổi cách sống để cải thiện tình trạng béo phì, thừa cân bằng giảm ăn thức ăn nhanh, thức ăn nhiều đường, ngọt. Nên ăn nhiều gạo lức, rau, trái cây, thịt nạc. Chế độ ăn này sẽ giúp giảm lượng nội tiết Insulin để chuyển hóa đường, đặc biệt, việc giảm 10% cân nặng có thể giúp chu kỳ kinh nguyệt trở về bình thường và đều hơn.

Việc dùng thuốc vỉ tránh thai kết hợp sẽ giúp chu kỳ kinh đều hơn, giảm mụn, làm giảm được nội tiết androgen. Cũng có thể dùng nội tiết progesterone đơn thuần để điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt và giúp giảm nguy cơ bị ung thư nội mạc tử cung (nhưng không giúp giảm mụn và rậm lông).

Việc điều trị hiếm muộn, nguyên tắc cơ bản là tạo ra sự rụng trứng để tăng cơ hội có thai. Việc mổ nội soi đốt điểm trên buồng trứng (phá bỏ một số nang trứng không rụng) cũng giúp có hiện tượng rụng trứng sau đó. Nhưng loại bỏ các nang trứng không rụng không phải là cách điều trị bệnh triệt để.

Để dự phòng biến chứng, PN bị BTĐN nên được các bác sĩ sản phụ khoa, nội tiết tư vấn điều trị. Việc điều trị nên gồm nhiều mục tiêu chứ không chỉ vì điều trị cho có thai hay trị mụn. Quan trọng và lâu dài là ăn uống đúng, tập thể dục và không hút thuốc.

Nguồn afamily

Nữ giới nhịn tiểu gây ra vô sinh

Cơ quan sinh dục của phụ nữ sống cùng nhà với bàng quang ở trong xương chậu, về độ “gần gũi” thì tử cung ở phía sau bàng quang. Nhịn tiểu làm cho bàng quang tích trữ quá nhiều, bàng quang phình to ra sẽ chèn ép tử cung, làm cho tử cung đổ về sau.

Cơ quan sinh dục của phụ nữ sống cùng nhà với bàng quang ở trong xương chậu, về độ “gần gũi” thì tử cung ở phía sau bàng quang. Nhịn tiểu làm cho bàng quang tích trữ quá nhiều, bàng quang phình to ra sẽ chèn ép tử cung, làm cho tử cung đổ về sau.

nhin-tieu

Nếu thường xuyên nhịn tiểu, tử cung đổ về phía sau rất khó trở lại vị trí cũ. Khi bàng quang chèn ép tử cung nhiều, ép vào dây thần kinh ở trước xương cùng, làm cho phần xương cùng đau nhức, nặng sẽ gây ra vô sinh.

Nhịn tiểu gây ra tiểu dắt

Không có 2 vòng cơ thắt bằng cơ vân như nam giới, phụ nữ chỉ có 1 vòng cơ thắt do đó nếu thời gian dài nhịn tiểu, cơ vòng sẽ mệt mỏi, nhão, từ đó dẫn đến tiểu dắt; lâu dài gây lão hóa, dễ viêm nhiễm hệ tiết niệu.

Ngoài ra, do kết cấu các bộ phận trong bàng quang của nữ khá phức tạp, hệ thống tiết niệu dễ bị vi khuẩn xâm hại hơn nam giới. Nhịn tiểu không chỉ ảnh hưởng đến chức năng của bàng quang, gây viêm nhiễm đường niệu đạo mà còn gây tiểu nhiều, tiểu ra máu, tiểu khó, tiểu buốt và cả bụng dưới khó chịu vv.

Thường ngày chú ý uống nhiều nước, đi tiểu nhiều

Chuyên gia đặc biệt khuyến cáo phụ nữ không nên chờ khát mới uống nước, đặc biệt là những người vận động nhiều.

Nên chú ý ăn nhạt, thanh đạm, ít dầu mỡ. Nếu ăn quá nhiều thức ăn dầu mỡ hoặc ăn mặn, nên uống nhiều nước hơn thường ngày. Trời lạnh nên uống nước ấm, trước khi ngủ và sau khi thức dậy nên uống 2 cốc nước lọc, trời lạnh cũng nên uống để giúp cho nước tiểu kịp thời đẩy ra ngoài, tránh vi khuẩn ở trong đường tiết niệu phát triển.

Theo Dân trí

Những vấn đề cần biết về u nang buồng trứng ở trẻ gái

Bé gái P.T.T, 13 tuổi, đột ngột đau vùng bụng dưới kèm nôn, sốt nhẹ. Người nhà đưa bé đi khám thì phát hiện 1 u nang buồng trứng bên phải kích thước khá to có khả năng xoắn. Bé được tiến hành mổ nội soi cấp cứu sau đó và kết quả là bé bị u nang buồng trứng phải xoắn 3 vòng, hoại tử. Bé được cắt bỏ u, bảo tồn phần phụ. Phần u được gửi giải phẫu bệnh để biết lành hay ác.

Trên đây là 1 bệnh cảnh điển hình thường gặp của 1 trường hợp u nang buồng trứng xoắn ở bé gái tuổi dậy thì. Vậy u nang buồng trứng là gì? Nên làm gì khi trẻ tình cờ phát hiện có u nang buồng trứng? Bài viết nhỏ sau sẽ giải đáp 1 phần thắc mắc đó.

U nang buồng trứng là gì?

Một bé gái bình thường có 2 buồng trứng nằm 2 bên tử cung (dạ con). U buồng trứng là từ dùng để chỉ một khối phát triển bất thường ở buồng trứng.  U bao gồm 2 dạng: u đặc và u nang. Ở đây chủ yếu nói về u nang buồng trứng. Đó  là các túi chứa đầy dịch ở trong hoặc trên bề mặt buồng trứng. Ở các bé gái, một số trường hợp, u nang buồng trứng phát triển rất lớn, xuất huyết  sau đó xoắn hoặc  vỡ ra có thể gây nguy hiểm tính mạng của bé.

nhung_van_de_can_biet_ve_u_nang_buong_trung_o_tre_gai_01

Có mấy loại u nang buồng trứng?

U nang buồng trứng được chia làm hai loại: u nang cơ năng và u nang thực thể. U nang cơ năng của buồng trứng là những khối u xuất hiện do các rối loạn hoạt động nội tiết của buồng trứng. Các nang này thường tự biến mất trong vòng vài tháng và không gây triệu chứng.Nhưng cũng có trường hợp u to lên quá mức làm xuất huyết nang, vỡ nang…cần phải cấp cứu.  Còn u nang thực thể buồng trứng là những tổn thương xuất phát thật sự từ mô buồng trứng tiến triển thành những khối u to. Quá trình này thường diễn ra trong nhiều năm. Loại này khi to đến 1 kích thước nhất định thì cũng gây ra tình trạng phải mổ cấp cứu như xoắn cuống nang, vỡ nang hoặc do các biến chứng của khối u như chèn ép gây đau hay khó tiêu tiểu.

nhung_van_de_can_biet_ve_u_nang_buong_trung_o_tre_gai_02

U THỰC THỂ

nhung_van_de_can_biet_ve_u_nang_buong_trung_o_tre_gai_03

U CƠ NĂNG

Lứa tuổi nào dễ gặp u nang buồng trứng?

Như đã nói ở trên, các bé gái ở tuổi dậy thì, có sự thay đổi về hormon sinh dục là đối tượng dễ gặp u nang buồng trứng xoắn. Ngoài ra, đối với các u dạng thực thể thì đa số trường hợp người bệnh chỉ phát hiện được khi khối u đã to, có kích thước lớn nên tự sờ thấy được hoặc tình cờ phát hiện qua siêu âm bụng.

Triệu chứng của u nang buồng trứng?

Khi chưa có biến chứng, u nang buồng trứng  thường gây các triệu chứng rất mơ hồ, một số trường hợp trẻ có thể có kinh nguyệt không đều, trẻ có thể đau vùng bụng dưới âm ỉ hoặc từng cơn, một số trường hợp trẻ luôn thấy chướng bụng hoặc đầy hơi. Đặc biệt một số trường hợp u nang quá to gây chèn ép các cơ quan xung quanh ổ bụng thì có thể xuất hiện 1 số triệu chứng tưởng chứng như không liên quan đến bệnh  như tiểu rắt, tiểu khó ( nếu chèn ép bọng đái), tiêu bón (chèn ép trực tràng), phù 2 chi dưới (chèn ép hệ tĩnh mạch)… Nhưng đa số các trường hợp chỉ phát hiện được khối u nang buồng trứng một cách tình cờ khi đi siêu âm bụng kiểm tra vì một lí do nào đó như đau bụng, căng tức bụng chẳng hạn.

Các biến chứng của u nang buồng trứng lớn nếu không can thiệp?

Tùy theo kích thước của u mà các biến chứng có thể xảy ra sớm hay muộn.

-Xoắn u nang: nhất là đối với các u nang lớn mà có cuống.

-Vỡ u nang: do u quá lớn kèm xuất huyết bên trong u

– Chèn ép các tạng xung quanh: khi u phát triển quá lớn và phát hiện quá muộn.

Khi nào cần đi khám bệnh ngay?

Ở trẻ gái đã biết hoặc chưa biết có u nang buồng trứng chưa nhưng nếu trẻ có các triệu chứng sau thì nên đưa trẻ đi khám ngay:

– Đau bụng dữ dội liên tục hoặc đau co thắt vùng bụng dưới, kèm theo sốt và nôn, đôi khi có thể choáng vì đau.

-Bụng to bất thường, sờ thấy có 1 khối ở vùng bụng kèm đau.

Điều trị u nang buồng trứng như thế nào?

Tùy thuộc vào kích thước u và các triệu chứng lâm sàng mà bác sĩ sẽ quyết định cách thức điều trị cho từng trường hợp cụ thể hoặc là theo dõi, hoặc là phẫu thuật cấp cứu hoặc lên lịch mổ chương trình.

Mổ mở hay nội soi tốt hơn trong u nang buồng trứng?

Trường hợp phải phẫu thuật thì hiện nay phẫu thuật nội soi đang có ưu thế hơn mổ mở vì ít xâm lấn, dễ dàng quan sát toàn bộ ổ bụng và buồng trứng bên kia, ít gây tổn thương cho mô buồng trứng hơn khi bóc tách và đặc biệt thẫm mỹ.

U nang buồng trứng thường lành hay ác?

Đối với các u nang cơ năng phần lớn là lành tính. Mẫu mô của u nang sau phẫu thuật sẽ được gửi thử giải phẫu bệnh lý để có kết quả chính xác là lành hay ác tính.

Đăng bởi: BS Trương Anh Mậu, khoa ngoại
Theo benhviennhi.org.vn

Lạc nội mạc tử cung là bệnh gì?

Nội mạc tử cung là lớp lót bên trong tử cung, lớp này thường bong ra khi hành kinh và được tái tạo lại sau khi sạch kinh. Nội mạc tử cung đóng vai trò như một tấm nệm giúp thai nhi nằm ở đó. Lạc nội mạc tử cung là sự di chuyển của nội mạc tử dung đến một nơi khác ngoài buồng tử cung. Hiện tượng này xảy ra là do máu kinh có lẫn những mảng nội mạc tử cung bong ra khi hành kinh chảy ngược trở lại, chúng có thể đi vào khoang bụng, bàng quang, trực tràng và có thể di chuyển đến buồng trứng. Tại những nơi này, nội mạc tử cung vẫn chịu ảnh hưởng của nội tiết tố sinh dục và tiếp tục phát triển.

lac_noi_mac_tu_cung_la_benh_gi

Nguyên nhân

lac_noi_mac_tu_cung_la_benh_gi_02

Nguyên nhân chính gây LNMTC vẫn chưa được biết rõ.

Cho đến nay, giới chuyên môn vẫn chưa thực sự hiểu rõ cơ chế gây lạc nội mạc tử cung, nhưng có 3 giả thiết về nguyên nhân gây bệnh.

Giả thiết thứ nhất cho rằng lạc nội mạc tử cung là do hiện tượng hành kinh ngược chiều, máu kinh chảy ngược qua vòi tử cung vào ổ bụng. Các mảnh nội mạc tử cung tiếp tục bám vào các cơ quan khác trong ổ bụng và gây nên chứng lạc nội mạc tử cung. Tất cả những yếu tố làm máu kinh chảy ngược đều có thể là nguyên nhân gây bệnh. Ở các bé gái phụ nữ chưa quan hệ, có thể là do cổ tử cung lẽ ra phải hé mỡ để máu kinh ra ngoài, nhưng lại đóng kín khiến máu kinh chảy ngược. Đối với các phụ nữ đã có chồng, nguyên nhân có thể là do quan hệ trong ngày hành kinh khiến máu kinh bị đẩy ngược vào trong.

Giả thiết thứ 2 cho rằng nguyên nhân gây bậnh là các tế bào phôi còn tồn tại biệt hóa thành tổ chức của ống Muller.

Giả thiết thứ 3 là do tắc nghẽn bạch mạch hay nghẽn mạch khi di chuyển. Trong trường hợp này, có một số yếu tố ảnh hưởng đến tỉ lệ mắc bệnh lạc nội mạc tử cung như tắc nghẽn đường sinh dục bẩm sinh, đặt vòng tránh thai…

Triệu chứng

lac_noi_mac_tu_cung_la_benh_gi_03

Đau bụng dữ dội trước và sau khi hành kinh là một trong những triệu chứng của LNMTC.

Khi nội mạc tử cung phát triển trở lại sau khi hành kinh thì những mảnh nội mạc tử cung đi lạc cũng to ra, trương lên và chứa đầy máu, đây là nguyên nhân gây đau trước ngày hành kinh. Khi nội mạc tử cung chảy máu, các mảnh lạc này cũng chảy máu mà không có đường thoát ra, việc này khiến bạn cảm thấy đau dữ dội trong những ngày hành kinh. Máu ứ sẽ tạo thành một môi trường lí tưởng cho các vi khuẩn gây viêm nhiễm phát triển và gây dính các cơ quan này. Khi hết kinh, các mảnh lạc này tạo thành những mô sẹo, và đến chu kì kinh tiếp theo thì tình trạng cũ lại tái phát. Số lượng các mô lạc không có đường ra nên chỉ tăng lên chứ không giảm đi.

LNMTC là căn bệnh thường hay gặp ở người trẻ, bệnh thường gây đau vùng bụng dưới, đau khi giao hợp, đau trước và sau khi hành kinh. Ngoài ra nhhững người bị LNMTC còn có thể gặp phải các vấn đề về tiêu hóa.

Điều trị

lac_noi_mac_tu_cung_la_benh_gi_04

Ảnh minh họa.

Trong trường hợp bệnh nhẹ và trung bình, nếu người bệnh vẫn mong muốn có con thì bác sĩ có thể cho dùng thuốc. Trong các trường hợp bệnh nặng, việc điều trị bằng thuốc không khả quan, người bệnh có thể phải phẫu thuật để cắt bỏ các mảnh nội mạc đi lạc, thậm chí có trường hợp sẽ phải cắt bỏ toàn bộ tử cung và buồng trứng.

Thuốc điều trị LNMTC đều là các loại thuốc nội tiết nhằm làm giảm sự phát triển của các mảnh nội mạc. Và khi các mảnh nội mạc lạc bị ức chế phát triển thì cả lớp nội mạc trong tử cung cũng bị ảnh hưởng nên có thể dẫn đến hiếm muộn, thậm chí vô sinh. Vì vậy việc dùng thuốc phải hết sức thận trong và có sự chỉ định của bác sĩ.

Theo Khỏe mỗi ngày

Nội mạc tử cung lạc chỗ

Lạc nội mạc tử cung là do các tế bào của niêm mạc tử cung đã không chỉ nằm trong lòng tử cung mà còn phát triển ở những nơi khác thuộc hệ thống sinh dục và cả những bộ phận khác trong cơ thể người phụ nữ. Bệnh có liên quan đến chu kỳ kinh nguyệt.

Lạc nội mạc tử cung

Kinh nguyệt ở phụ nữ là kết quả của sự thay đổi có chu kỳ của niêm mạc tử cung dưới tác động của các chất nội tiết buồng trứng. Lạc nội mạc tử cung là tình trạng các tế bào của lớp niêm mạc này, ngoài vị trí trong buồng tử cung còn nằm rải rác ở các vị trí khác trong cơ thể người phụ nữ.

Thường gặp nhất là các tế bào niêm mạc tử cung nằm lẫn trong lớp cơ của tử cung. Có trường hợp các tế bào nội mạc tử cung lại có mặt trong ổ bụng, thường ở vùng tiểu khung (bụng dưới), bám vào màng bụng, các tạng trong ổ bụng như ruột, bàng quang, vòi trứng, buồng trứng.

Lại có trường hợp các tế bào lạc chỗ nằm trong âm đạo hoặc ở vùng tầng sinh môn (phía sau âm hộ và trước hậu môn) thường được giải thích là do bị rách khi sang chấn hoặc khi đẻ, những tế bào niêm mạc tử cung đã “rơi” vào các vết rách đó, tồn tại và phát triển gây nên.

noi_mac_tu_cung_lac_cho

Phẫu thuật nội soi điều trị lạc nội mạc tử cung.

Và những biến chứng

Những đám tế bào niêm mạc tử cung này tuy “lạc chỗ” nhưng vẫn chịu ảnh hưởng của các nội tiết sinh dục do buồng trứng tiết ra giống như các tế bào niêm mạc nằm trong lòng tử cung nghĩa là cũng phát triển dưới tác động của nội tiết buồng trứng theo chu kỳ và khi các nội tiết này giảm sút thì đám tế bào đó ngừng phát triển và gây chảy máu tại chỗ.

Khác với các niêm mạc trong buồng tử cung khi bong sẽ được tử cung đẩy ra ngoài cùng với máu kinh, các đám “lạc nội mạc” này vẫn nằm nguyên tại chỗ, máu kinh cũng không thoát được ra ngoài vì thế gây nên đau đớn. Lạc nội mạc tử cung là nguyên nhân thực thể rõ nét nhất gây thống kinh (đau bụng kinh).

Triệu chứng thống kinh của lạc nội mạc tử cung là đau bụng kéo dài, có thể xuất hiện sớm trước khi hành kinh (do các tế bào niêm mạc lạc chỗ phát triển) hoặc khi bắt đầu ra máu kinh (do niêm mạc lạc chỗ bong ra, chảy máu) và có thể kéo dài đến cả sau hành kinh (do máu ứ đọng tại chỗ chưa “tiêu” đi được). Thường ở người bị thống kinh do lạc nội mạc tử cung thì những kỳ kinh sau nhiều khả năng mức độ đau bụng kinh tăng hơn trước.

Có trường hợp đau kéo dài tới mức khi giảm được đau hoặc hết đau thì đã lại đến một kỳ kinh mới. Trường hợp người phụ nữ đã mãn kinh nghĩa là không còn kinh nguyệt nữa thì chứng đau bụng do lạc nội mạc tử cung cũng kết thúc.

Trong số phụ nữ bị vô sinh, có tới 30 -50% có tổn thương lạc nội mạc tử cung. Cơ chế gây vô sinh của lạc nội mạc tử cung là do: biến dạng các tổ chức vùng chậu gây dính, co kéo, ảnh hưởng đến chức năng vòi trứng, buồng trứng, tử cung.

Ðiều trị

Điều trị chứng đau bụng kinh do lạc nội mạc tử cung có thể dùng biện pháp nội khoa bằng cách dùng các loại thuốc progestagen tổng hợp để làm teo các đám niêm mạc tử cung lạc chỗ. Có thể dùng thuốc tránh thai chứa nhiều progestagen và ít estrogen uống liên tục từ 6 tháng đến một năm. Có khi phải dùng biện pháp phẫu thuật để nạo vét những ổ lạc nội mạc tử cung trong cơ thể.

Với sự ra đời của phẫu thuật nội soi, điều trị ngoại khoa trong lạc nội mạc tử cung đã có những bước tiến mới. Phẫu thuật nội soi cho phép gỡ dính, phá hủy các tổn thương, tạo hình vòi trứng, đốt điện lưỡng cực hay đốt laser để phá hủy các tổn thương. Trong các trường hợp lạc nội mạc tử cung nặng, có thể phải cắt buồng trứng, cắt dây chằng tử cung – cùng, thậm chí cắt tử cung. Chỉ định điều trị ngoại khoa trong lạc nội mạc tử cung thường là khối lạc nội mạc tử cung ở buồng trứng; dính nặng; lạc nội mạc tử cung sâu; lạc nội mạc tử cung độ III, IV.

Tóm lại, lạc nội mạc tử cung là một bệnh phổ biến thường gặp ở phụ nữ trong lứa tuổi sinh đẻ, nguyên nhân còn chưa rõ ràng, liên quan mật thiết đến vô sinh. Vì vậy, chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời, triệt để sẽ giúp cải thiện đáng kể khả năng sinh sản của người bệnh, tiết kiệm một phần không nhỏ chi phí chăm sóc y tế, mang lại niềm vui, hạnh phúc cho nhiều gia đình.

Theo Sức Khỏe & Đời Sống/ BS.  Phó Ðức Nhuận

Lạc nội mạc tử cung có gây vô sinh?

Em năm nay 19 tuổi, kinh nguyệt của em không đều và rất hay bị đau bụng, đi khám có kết luận là lạc nội mạc tử cung và đang dùng thuốc. Nhưng em rất lo lắng và nghe nói bệnh này có thể gây vô sinh. Xin bác sĩ cho lời khuyên.

Bùi Thị Bình(Bắc Kan)

Nội mạc tử cung là lớp màng (niêm mạc) phủ mặt trong tử cung (dạ con). Lớp niêm mạc này biến đổi hằng ngày theo các chất nội tiết của buồng trứng tiết ra trong chu kỳ kinh nguyệt. Khi đang có kinh cũng là lúc niêm mạc này bắt đầu tái tạo phát triển dần lên. Đến cuối chu kỳ, lớp niêm mạc này rất dày, lúc này chất nội tiết buồng trứng giảm sút làm cho nó bong ra, gây chảy máu từ tử cung gọi là kinh nguyệt. Lạc nội mạc tử cung là trường hợp các tế bào niêm mạc tử cung đi lạc chỗ, vào sâu trong lớp cơ của thành tử cung (lạc nội mạc trong cơ) hoặc “lạc” cả ra ngoài tử cung như ở buồng trứng, màng bụng (phúc mạc), thành ruột; thậm chí có khi còn ở trong thận hay phổi… Các tế bào này có nguồn gốc là niêm mạc tử cung nên nó cũng biến đổi theo chu kỳ dưới ảnh hưởng của nội tiết buồng trứng và cũng gây chảy máu giống như kinh nguyệt, từ đó gây đau.

lac_noi_mac_tu_cung_co_gay_vo_sinh

Đây là bệnh lý tuy không gây tử vong nhưng có thể dẫn đến tình trạng vô sinh cho người bệnh vì nó có thể gây tổn thương vòi trứng, phá huỷ nhu mô buồng trứng, viêm dính vùng chậu, nếu không điều trị sớm.

Trường hợp của bạn đã đi khám được xác định là lạc nội mạc tử cung và đang dùng thuốc điều trị. Việc dùng thuốc được áp dụng trong các trường hợp bệnh nhẹ, chủ yếu là các thuốc nội tiết có tác dụng làm thoái triển và làm teo các đám niêm mạc tử cung lạc chỗ. Do đó bạn không nên lo lắng, chỉ cần dùng thuốc và tái khám theo đúng hướng dẫn của bác sĩ để có kết quả tốt nhất.

Theo Sức Khỏe & Đời Sống/ Bác sĩ  Trọng Nghĩa

Tìm hiểu bệnh Ung thư buồng trứng

Ung thư buồng trứng là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở phụ nữ. Thống kê cho thấy, ở Việt Nam, tử vong do ung thư buồng trứng đứng hàng thứ ba sau ung thư cổ tử cung và ung thư vú. Nếu được phát hiện và điều trị sớm sẽ có kết quả tốt nhưng hiện nay hầu hết các bệnh nhân nhập viện điều trị đều đã ở giai đoạn muộn do các biểu hiện của ung thư buồng trứng thường diễn biến âm thầm, không rõ ràng.

Buồng trứng là một trong các cơ quan sinh dục của người phụ nữ có chức năng phóng noãn và tiết ra các chất nội tiết (estrogen, progesteron) từ lúc dậy thì cho đến tuổi mãn kinh. Phụ nữ có 2 buồng trứng, mỗi cái ở mỗi bên của tử cung. Ung thư buồng trứng là khi tế bào buồng trứng phát triển một cách bất thường, tạo ra những khối u ác tính ở một hoặc 2 bên buồng trứng.

Nguyên nhân gây ung thư thư buồng trứng đến nay vẫn chưa được xác định rõ nhưng có thể xác định những yếu tố nguy cơ như: Sự thay đổi về gen di truyền, tiền sử gia đình có người bị ung thư buồng trứng (những người đã có mẹ, chị em gái hoặc con gái từng mắc thì có đến 5% nguy cơ mắc bệnh này), độ tuổi ( thường gặp nhất ở phụ nữ sau mãn kinh và tăng lên khi tuổi càng cao), phụ nữ mất khả năng sinh sản, u nang buồng trứng ( nang hình thành sau khi mãn kinh có nhiều khả năng trở thành ung thư),…

07

Diễn biến âm thầm

Ung thư buồng trứng ở giai đoạn sớm thường diễn biến âm thầm, không có dấu hiệu đặc biệt. Tuy nhiên, nếu người phụ nữ có ý thức quan tâm đến sức khỏe của mình sẽ phát hiện ra những dấu hiệu có thể đã mắc ung thư buồng trứng như: Rối loạn kinh nguyệt, đau hoặc nặng ở vùng bụng dưới, đau khi quan hệ tình dục, rối loạn tiểu (tiểu khó, són tiểu), mệt mỏi kéo dài, giảm cân, chán ăn, rối loạn tiêu hóa (đầy bụng, khó tiêu, đại tiện táo hoặc tiêu chảy),…  Ở giai đoạn muộn, các dấu hiệu trên sẽ kéo dài và nặng hơn, thậm chí sờ được khối u ở vùng bụng dưới, di căn tới những bộ phận khác như tử cung, vòi trứng, màng bụng, hạch bạch huyết trong ổ bụng, các cơ quan ngoài ổ bụng,…

Điều trị như thế nào?

Khi có biểu hiện nghi ngờ các bác sĩ sẽ khám âm đạo, tử cung,… siêu âm để phát hiện khối u, làm các xét nghiệm khác như chụp Xquang, chụp cắt lớp, cộng hưởng từ,… để chẩn đoán ung thư. Điều trị ung thư buồng trứng bao gồm phẫu thuật kết hợp điều trị hóa chất. Tùy thuộc vào giai đoạn của bệnh sớm hay muộn bác sĩ sẽ có chỉ định điều trị phù hợp. Ở giai đoạn sớm khi tế bào ung thư khu trú ở buồng trứng chưa lan ra lớp vỏ của buồng trứng thì có thể sẽ phẫu thuật cắt tử cung và hai phần phụ. Ở giai đoạn muộn thì việc điều trị sẽ rất khó khăn vì tế bào ung thư đã di căn sang rất nhiều các cơ quan khác, tỷ lệ phẫu thuật thành công và thời gian sống sau phẫu thuật là rất ít. Do đó, khi thấy có những biểu hiện bất thường của cơ thể nghi ngờ ung thư thư buồng trứng như đã nêu trên cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để khám và điều trị sớm.

Bác sĩ Thu Lan
Theo Sức Khỏe & Đời Sống

Giảm nguy cơ bị lạc nội mạc tử cung

Nội mạc tử cung là lớp lót bên trong tử cung, lớp này thường bong ra khi hành kinh và được tái tạo lại sau khi sạch kinh. Nội mạc tử cung đóng vai trò như một tấm nệm giúp thai nhi nằm ở đó. Lạc nội mạc tử cung là sự di chuyển của nội mạc tử dung đến một nơi khác ngoài buồng tử cung. Hiện tượng này xảy ra là do máu kinh có lẫn những mảng nội mạc tử cung bong ra khi hành kinh chảy ngược trở lại, chúng có thể đi vào khoang bụng, bàng quang, trực tràng và có thể di chuyển đến buồng trứng. Tại những nơi này, nội mạc tử cung vẫn chịu ảnh hưởng của nội tiết tố sinh dục và tiếp tục phát triển.

lac-noi-mac-tu-cung

Phụ nữ có chế độ ăn uống giàu chất axít béo omega-3 sẽ giảm được đáng kể nguy cơ mắc bệnh này. Đó là kết luận của các nhà khoa học thuộc Bệnh viện Brigham & Women’s (Mỹ).

Để có kết luận trên, nhóm nghiên cứu đã khảo sát khoảng 71.000 phụ nữ. Sau hơn 12 năm theo dõi, 1.199 tình nguyện viên bị chẩn đoán mắc bệnh lạc nội mạc tử cung. Theo các chuyên gia, nghiên cứu này cho thấy ăn uống không hợp lý có thể dẫn đến nguy cơ mắc bệnh. Bệnh lạc nội mạc tử cung là một tình trạng mà các mô lót nội mạc của tử cung nằm sai chỗ ở các nơi khác ngoài tử cung như ống dẫn  trứng, buồng trứng… Lạc nội mạc cũng có thể tạo ra những vết sẹo, dính gây khó khăn cho sự thụ thai.

Theo H.Y

Giảm nguy cơ lạc nội mạc tử cung nhờ ăn uống

Phụ nữ có chế độ ăn uống giàu chất a-xít béo omega-3 sẽ giảm được đáng kể nguy cơ mắc bệnh này. Đó là kết luận của các nhà khoa học thuộc Bệnh viện Brigham & Women’s (Mỹ).

Để có kết luận trên, nhóm nghiên cứu đã khảo sát khoảng 71.000 phụ nữ. Sau hơn 12 năm theo dõi, 1.199 tình nguyện viên bị chẩn đoán mắc bệnh lạc nội mạc tử cung. Theo các chuyên gia, nghiên cứu này cho thấy ăn uống không hợp lý có thể dẫn đến nguy cơ mắc bệnh. Bệnh lạc nội mạc tử cung là một tình trạng mà các mô lót nội mạc của tử cung nằm sai chỗ ở các nơi khác ngoài tử cung như ống dẫn  trứng, buồng trứng… Lạc nội mạc cũng có thể tạo ra những vết sẹo, dính gây khó khăn cho sự thụ thai.

lac-noi-mac-tu-cung2

Nội mạc tử cung là lớp lót bên trong tử cung, lớp này thường bong ra khi hành kinh và được tái tạo lại sau khi sạch kinh. Nội mạc tử cung đóng vai trò như một tấm nệm giúp thai nhi nằm ở đó. Lạc nội mạc tử cung là sự di chuyển của nội mạc tử dung đến một nơi khác ngoài buồng tử cung. Hiện tượng này xảy ra là do máu kinh có lẫn những mảng nội mạc tử cung bong ra khi hành kinh chảy ngược trở lại, chúng có thể đi vào khoang bụng, bàng quang, trực tràng và có thể di chuyển đến buồng trứng. Tại những nơi này, nội mạc tử cung vẫn chịu ảnh hưởng của nội tiết tố sinh dục và tiếp tục phát triển.

Khi nội mạc tử cung phát triển trở lại sau khi hành kinh thì những mảnh nội mạc tử cung đi lạc cũng to ra, trương lên và chứa đầy máu, đây là nguyên nhân gây đau trước ngày hành kinh. Khi nội mạc tử cung chảy máu, các mảnh lạc này cũng chảy máu mà không có đường thoát ra, việc này khiến bạn cảm thấy đau dữ dội trong những ngày hành kinh. Máu ứ sẽ tạo thành một môi trường lí tưởng cho các vi khuẩn gây viêm nhiễm phát triển và gây dính các cơ quan này. Khi hết kinh, các mảnh lạc này tạo thành những mô sẹo, và đến chu kì kinh tiếp theo thì tình trạng cũ lại tái phát. Số lượng các mô lạc không có đường ra nên chỉ tăng lên chứ không giảm đi.

Căn bệnh này thường hay gặp ở người trẻ, bệnh thường gây đau vùng bụng dưới, đau khi giao hợp, đau trước và sau khi hành kinh. Ngoài ra nhhững người bị lạc nội mạc tử cung còn có thể gặp phải các vấn đề về tiêu hóa.

Theo H.Y