Tag Archives: Thoái hóa đốt sống cổ

Trị chứng vẹo cổ hiệu quả

Nguyên nhân chủ yếu gây vẹo cổ là do tư thế lúc ngủ không hợp lý, đầu gối quá cao hoặc quá cứng khiến cho đầu cổ lệch về một bên, các cơ vùng cổ bị căng giãn kéo dài mà sinh đau; do thoái hóa đốt sống cổ…

Vẹo cổ y học cổ truyền thường gọi là lạc chẩm hay thất chẩm. Đây là chứng thường phát sinh đột ngột sau một đêm ngủ dậy. Người bệnh thấy cổ mình bị căng cứng, cử động rất khó khăn, kèm theo cảm giác đau nhức khó chịu, đau càng tăng lên khi cố làm động tác quay cổ, có khi đau lan xuống bả vai, chi trên hoặc vùng liên sống bả vai, khiến cho cổ phải nghiêng về một bên để chống đau.

tri-chung-veo-co-hieu-qua

Nguyên nhân chủ yếu gây vẹo cổ là do tư thế lúc ngủ không hợp lý, đầu gối quá cao hoặc quá cứng khiến cho đầu cổ lệch về một bên, các cơ vùng cổ bị căng giãn kéo dài mà sinh đau; do thoái hóa đốt sống cổ; do phong hàn thử thấp xâm nhập cơ thể khi sức đề kháng đang yếu kém khiến kinh lạc trở trệ, cân cơ co cứng, khí huyết ngưng đọng. Ngoài cách xoa bóp bấm huyệt vùng cổ vai, có thể dùng một số bài thuốc sau để thông kinh hoạt lạc, giảm đau.

Thuốc uống

Bài 1: Nam tục đoạn, ngũ gia bì, kê huyết đằng mỗi vị 16g, quế chi 8g, tang ký sinh 16g, ngải diệp 12g, tế tân 10g, tơ hồng xanh 16g, ngưu tất 12g, hà thủ ô 12g, cam thảo 10g. Sắc uống ngày 1 thang chia 3 lần. Công dụng: khu phong tán hàn, thông kinh hoạt lạc.

Bài 2: Rễ bưởi bung 16g, rễ cây xấu hổ 16g, rễ cúc tần 12g, ngải diệp 12g, nam tục đoạn 16g, tất bát 12g, cát căn 16g, cẩu tích 12g, kinh giới 16g, quế chi 8g, thiên niên kiện 10g, đỗ trọng 10g, độc lực 12g. Sắc uống ngày 1 thang chia 3 lần. Công dụng: trừ phong hoạt huyết, ôn kinh tán hàn, thư giãn cân cơ.

Bài 3: Hà thủ ô 12g, phòng phong 10g, kinh giới, xương bồ, rễ đinh lăng, xấu hổ, hy thiêm mỗi vị 16g, quế chi 8g, thiên niên kiện 10g, đơn hoa 16g, lá đơn đại hoàng 12g, ngải diệp 12g, cát căn 16g. Sắc uống ngày 1 thang chia 3 lần. Công dụng: khu phong tán hàn, thông kinh hoạt lạc, thư giãn chỉ thống.

Thuốc xoa bóp: Xuyên khung, hoa hồi, phá cố chỉ, thạch xương bồ, dây đau xương, kê huyết đằng, thiên niên kiện, trần bì, tế tân mỗi vị 15g. Các vị thuốc thái nhỏ cho vào bình thủy tinh, đổ ngập rượu, ngâm sau 10 ngày là có thể dùng được. Cách dùng: lấy bông tẩm thuốc, xoa vào nơi bị đau. Công dụng: giảm đau, hoạt huyết, ôn kinh, trừ tà, thư giãn cơ.

Thuốc chườm

Bài 1: Lá đơn đại hoàng 100g, lá cúc tần 80g. Hai thứ giã nhỏ, sao dấm. Dùng miếng vải gói lại, chườm vào vùng cổ bị đau. Ngày 2 lần.

Bài 2: Lá ngải cứu 100g, củ thạch xương bồ 60g. Hai thứ giã nhỏ, sao rượu. Dùng miếng vải gói lại rồi chườm vào nơi cổ bị đau. Có thể đắp thuốc tại chỗ, dùng băng vải cố định lại.

Theo Lương y Thanh Ngọc
SKĐS

Phòng chống thoái hóa đốt sống cổ theo đông y

Theo Đông y, bệnh thoái hóa đốt sống cổ là do phong hàn thấp bên ngoài xâm nhập vào làm cho khí huyết trong kinh lạc bị bế tắc gây ra đau, cử động khó khăn. Nếu không được chữa trị sẽ làm cho khí huyết bị ngưng trệ gây nên bệnh. Có một số bài thuốc  có thể giúp phòng và trị bệnh thoái hóa đốt sống cổ.

Bài 1: Cam thảo 6g, cát căn 15g, quế chi, bạch thược, đương quy, xuyên khung, thương truật, mộc qua mỗi vị đều 9g, tam thất 3g, sinh khương 3 lát, táo 3 quả. Cho các vị thuốc vào nồi đổ 400ml nước, nấu còn lại 150ml nước thuốc, cho nước ra, tiếp tục cho 300ml nước vào, nấu còn 100ml. Hòa 2 nước lại, chia làm 3 lần dùng trong ngày, khi còn ấm. Thích hợp cho bệnh nhân có biểu hiện gáy, vai và lưng đau, gáy cứng, có nhiều điểm đau ở cổ, có cảm giác như nhịp đập ở cổ, cử động khó khăn, tay chân tê, đau, mỏi, chi trên có cảm giác nặng, không có sức, thích ấm, sợ lạnh.

phong-ngua-thoai-hoa-cot-song-co-theo-dong-y

Bài 2: Đương quy, bạch thược, tỏa dương, tri mẫu, hoàng bá, quy bản, thỏ ty tử, kê huyết đằng mỗi loại đều 9g, ngưu tất, thục địa, đan sâm mỗi vị đều 12g. Cho các vị thuốc vào nồi đổ 4 bát con nước, nấu còn lại 1 bát, cho nước ra, tiếp tục cho 3 bát nước vào, nấu còn lại 1 bát. Hòa 2 nước lại, chia làm 3 lần dùng trong ngày, dùng lúc còn ấm. Bài thuốc thích hợp với người có biểu hiện gáy, vai, lưng đau, có khi đau lan lên đầu, tay chân tê, mất cảm giác, thắt lưng đau, đầu gối mỏi, chóng mặt, hoa mắt, gò má hay đỏ, ra mồ hôi trộm, họng khô, lưỡi đỏ, rêu lưỡi mỏng.

Bài 3: Cát cánh 6g, phục linh, trần bì, địa long mỗi loại đều 12g, tam thất 3g, đởm nam tinh, bán hạ, bạch giới tử, ngũ vị tử mỗi loại đều 10g . Cho các vị thuốc vào nồi đổ 400ml nước, nấu còn lại 150 ml nước thuốc, cho nước ra, tiếp tục cho 300ml nước vào, nấu còn 100ml. Hòa 2 nước, chia làm 3 lần dùng trong ngày, dùng lúc còn ấm. Bài thuốc thích hợp với biểu hiện: đầu, gáy, vai, lưng đau; váng đầu, chóng mặt, đầu nặng, cơ thể nặng,  lưỡi trắng nhạt.

Bài 4: Hoàng kỳ 18g, kê huyết đằng 15g, xích thược, bạch thược mỗi loại đều 12g, quế chi, cát căn mỗi loại đều 9g, sinh khương 6g, táo 4 quả. Cho các vị thuốc vào nồi cùng 4 bát con nước, nấu còn lại 1 bát, cho nước ra, tiếp tục cho 3 bát nước vào, nấu còn lại nửa bát. Hòa 2 nước lại, chia làm 3 lần dùng trong ngày, dùng lúc còn ấm. Bài thuốc thích hợp với người có triệu chứng đau đầu, gáy khó cử động, gáy yếu, tay chân yếu, nhất là ở các đầu ngón tay, vai và tay tê, mệt mỏi, mất ngủ, hay mơ, tự ra mồ hôi, da mặt xanh, lưỡi nhạt, rêu lưỡi trắng mỏng.

Đối với những người mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tim mạch… cần đến thầy thuốc để bắt mạch kê đơn không tự ý sử dụng bài thuốc.

Ngoài ra, cần kết hợp với tập vận động cột sống cổ như: cúi cổ, quay cổ, nghiêng cổ sang trái rồi sang phải, mỗi bên 10 lần sao cho tai áp sát vai càng nhiều càng tốt, chú ý phải giữ cột sống lưng và thắt lưng ở tư thế thẳng, hai vai cân bằng. Các động tác phải vừa sức, nhịp nhàng và tạo được cảm giác dễ chịu; phải tập trung tư tưởng chỉ huy động tác, làm đến đâu theo dõi đến đó; trong khi thực hành hơi thở phải tự nhiên; phải kiên trì tập luyện và tự xoa bóp, mỗi ngày làm 1 – 2 lần vào sáng sớm khi mới thức dậy hoặc buổi tối trước khi đi ngủ.

Bác sĩ Nguyễn Sơn

Theo SKDS

Bệnh thoái hóa đốt sống cổ

Một trong những vị trí hay gặp của thoái hóa khớp là thoái hóa cột sống trong đó thoái hóa cột sống lưng là hay gặp nhất, tiếp đến là cột sống cổ còn cột sống ngực ít gặp hơn. Tùy vị trí thoái hóa mà có các biểu hiện lâm sàng cũng như phương pháp điều trị khác nhau.

Tại sao cột sống hay bị thoái hóa?

Cấu trúc cột sống gồm: 7 đốt sống cổ, 12 đốt sống ngực, 5 đốt sống thắt lưng và các đốt sống cùng cụt. Mỗi đốt sống gồm thân đốt sống cứng, chắc, đĩa đệm, dây chằng và bao khớp đàn hồi cho phép cột sống đảm bảo được chức năng giữ cơ thể ở tư thế thẳng, phối hợp vận động và bảo vệ tủy sống. Các đốt sống, đĩa đệm có liên quan trực tiếp tới tủy sống và các rễ thần kinh, mạch máu… Ở vùng cổ là đám rối thần kinh cánh tay và động mạch đốt sống; ở cột sống ngực là các dây chằng thần kinh liên sườn; ở cột sống thắt lưng có liên quan tới rễ thần kinh cùng cụt và thần kinh tọa. Chính vì có cấu tạo và liên quan khác nhau ở từng đoạn cột sống nên triệu chứng thoái hóa cũng rất đa dạng. Khi bị thoái hóa xương khớp nói chung cũng như thoái hóa cột sống đều bao gồm đau tại chỗ, hạn chế vận động và các triệu chứng chèn ép thần kinh, mạch máu lân cận.

benh_thoai_hoa_dot_song_co

Thoái hóa đốt sống cổ gây chèn ép tủy sống trên phim chụp MRI.

Những biểu hiện của thoái hóa đốt sống cổ

Khi mắc bệnh có thể một thời gian dài người bệnh không thấy có cảm giác khác thường sau đó có các biểu hiện như các cử động ở cổ bị hạn chế, có cảm giác khó quay đầu, cứng gáy và đau. Đau do thoái hóa được chia làm 2 loại.

Đau cấp tính: thường khởi phát đột ngột, diễn biến trong khoảng 1 tuần. Đau có thể sau gắng sức như cúi xuống đột ngột, tư thế xoắn vặn đột ngột, ngã đột ngột và mạnh trên nền cứng hay có thể do các động tác sinh hoạt hàng ngày. Đau cột sống cổ có thể xuất hiện sau trời lạnh, nằm gối đầu cao. Đau kiểu cơ học có thể tăng bởi một gắng sức dù nhỏ, khi vận động, khi ho, giảm hoặc mất hẳn đau khi nghỉ ngơi ở tư thế giảm đau. Đôi khi người bệnh ở tư thế ngoẹo cổ, sái cổ. Đau kéo dài từ gáy lan qua tai đau chằng lên đầu có thể nhức đầu vùng chẩm, vùng trán. Hoặc đau từ gáy lan xuống bả vai, cánh tay một bên hoặc hai bên. Khám bệnh nhân thấy người bệnh hạn chế mọi động tác, trừ động tác về phía tư thế giảm đau. Co cứng cơ cạnh sống. Không có rối loạn cảm giác các chi hoặc cơ tròn. Trong trường hợp thoái hóa đốt sống cổ kèm thoát vị đĩa đệm chèn ép thần kinh có thể thấy hội chứng vai tay – đau cổ lan xuống vai tay. Đa số các trường hợp cấp có thể trở lại bình thường trong thời gian khoảng một tuần. Một số trường hợp dễ tái phát, một số trở thành mạn tính với chèn ép thần kinh nổi trội.

Đốt sống cổ thoái hóa do nguyên nhân gì?Thoái hóa đốt sống cổ là quá trình bệnh lý ở các đốt sống cổ, mới đầu là sự hư khớp ở các diện thân đốt, đĩa liên đốt tới các màng và dây chằng. Bệnh thường gặp ở người trung niên, những người làm nghề phải sử dụng nhiều đến động tác ở vùng cổ như diễn viên xiếc, người đi cấy, thợ nề trát trần, thợ cắt tóc, người làm việc văn phòng… Ngoài ra thoái hóa đốt sống cổ do tuổi tác, do quá trình lão hóa nên tưới máu kém, do loãng xương…

Đau mạn tính: thường tiến triển từ từ, lành tính. Có thể khởi đầu không có tiền sử ngã hoặc chấn thương rõ rệt mà xuất hiện dần dần ở người có tiền sử đau đốt sống cổ cấp tính. Đau kiểu cơ học, đau tăng khi gắng sức, khi đứng lâu, ngồi lâu. Ngược lại, giảm đau khi không gắng sức, nằm gối đầu ở tư thế hợp lý. Đau ban ngày nhiều hơn ban đêm, một số sau ngủ dậy hết đau. Một số bệnh nhân có đau ít và nhanh chóng hết đau sau một vài động tác vận động đơn giản. Có tiếng lạo xạo hay lắc rắc, cục cục khi vận động, quay cổ. Tiến triển đau với cường độ thay đổi từ tuần này sang tuần khác với các đợt thuyên giảm xen kẽ đợt nặng bệnh sau gắng sức, sau thay đổi thời tiết. Khám lâm sàng nói chung, vận động cột sống cổ tương đối bình thường hoặc có thể hơi đau khi làm động tác ấn dọc vào các gai xương, mỏm gai của các đốt sống cổ. Trong thoái hóa các đốt sống cổ, các gai xương tân tạo có thể chèn ép các động mạch đốt sống gây đau đầu, chóng mặt, thoát vị đĩa đệm đoạn cổ 4 đến cổ 6 có thể chèn ép tủy gây yếu, đau tứ chi. Nếu thoái hóa đốt sống cổ ở đoạn cổ 1 – cổ 2 có liên quan trực tiếp đến quay đầu cổ, tới sự nâng giữ đầu. Nếu thoái hóa ở đoạn cổ 4 sẽ liên quan đến sự vận động cơ hoành gây nấc, ngáp, chóng mặt…

Các biện pháp chẩn đoán cận lâm sàng

Bao gồm chụp Xquang cột sống cổ ở các tư thế thẳng, nghiêng, tư thế chếch 3/4 hai bên, thấy mất đường cong sinh lý, hẹp đĩa liên đốt, biến dạng thân đốt và các gai xương tân tạo. Ngày nay, với kỹ thuật chụp cắt lớp vi tính và cộng hưởng từ cho phép dễ dàng phát hiện tổn thương đĩa đệm, thoát vị chèn ép thần kinh. Các xét nghiệm máu trong thoái hóa cột sống cổ nhìn chung bình thường.

Đau thoái hóa đốt sống cổ cần phân biệt với các biểu hiện của đau hố sau, u trong ống sống cổ, hội chứng đau gáy chẩm, đau gáy bải vai cánh tay.

BS. Nguyễn Thị Lan Anh
Theo SKĐS