Tag Archives: hormon

Lợi và hại của thuốc giảm đau bằng hormon

Thông tin về công trình nghiên cứu sử dụng hormon để giảm đau của các nhà khoa học Mỹ đăng trên tạp chí Americain Academy of Pain Medicin tháng 3/2014 đã sử dụng hai loại thuốc chứa hormon là oxytocin và human chorionic gonadotropin thấy có tác dụng giảm đau tương đối tốt và chưa thấy tác dụng phụ.

Tuy nhiên, đây là một thí nghiệm nhỏ chỉ có 7 người nên chỉ có tác dụng định hướng cho những nghiên cứu rộng hơn. Mặt khác, thuốc có chứa hormon là loại thuốc phải được bác sĩ chỉ định mới được dùng, vì vậy không được tự ý mua dùng, tai họa sẽ khôn lường.

loi-va-hai-cua-thuoc-giam-dau-bang-hormon

Oxytocin là hormon thùy sau tuyến yên. Thuốc tiêm dùng để gây sẩy thai; gây chuyển dạ đẻ; thúc đẻ khi tử cung bị đờ; phòng và điều trị chảy máu sau đẻ và ho ra máu do lao phổi; chỉ có bác sĩ chuyên khoa trong bệnh viện có sẵn phương tiện phẫu thuật mới được dùng oxytocin.

Human chorionic gonadotropin, biệt dược IVF- C 5000UI hormon hướng sinh dục ở nhau thai người (được chiết xuất và tinh chế từ nước tiểu của người mang thai) là thuốc tiêm bắp dùng để kích thích phóng noãn, chữa suy sinh dục do tuyến yên, tinh hoàn ẩn trước tuổi dậy thì; kích thích tạo tinh trùng cho người tinh trùng yếu hoặc không có tinh trùng; ít kinh nguyệt; đa huyết kinh hoặc tử cung chảy máu; đe dọa sẩy thai; sẩy thai liên tiếp; vô kinh nguyên phát hoặc thứ phát.

Hormon nội sinh trong cơ thể người trưởng thành có tác dụng giảm đau như oxytocin, endorphin do não tiết ra (endorphin là morphin nội sinh có tác dụng giảm đau nhưng không gây nghiện và không độc hại như tiêm morphin) đã được các nhà khoa học biết đến từ nhiều năm trước đây, nó được đặt tên là “hormon tình yêu” do được sinh ra nhiều trong các hoạt động như: hoạt động tình dục như ôm nhau, hôn nhau, làm tình (kích thích các vùng nhạy cảm trên cơ thể); khi đạt đến “cực khoái” cơ thể tiết ra nhiều DHEA (dehydroepiandrosterone) thì lượng oxytocin tăng gấp 5 lần; khi mẹ cho con bú; khi được an ủi, vỗ về, chia sẻ nỗi bất hạnh… cũng kích thích não tiết ra oxytocin.

Endorphin còn được tiết ra khi đau đẻ, khi ăn ớt thật cay, khi ăn một mẩu socola đen khoảng 7g, khi vận động cơ thể tập luyện thể dục thể thao… Đặc biệt là trong nụ hôn cháy bỏng của nam nữ yêu nhau thì lượng endorphin tiết ra càng nhiều.

Như vậy, muốn sử dụng hormon để giảm đau bạn hãy tạo ra hormon nội sinh bằng nhiều cách nói trên, sẽ lợi cả đôi đường và an toàn nhất.

Nguồn sức khỏe đời sống

Những yếu tố gây bệnh loãng xương

Bệnh loãng xương xảy ra khi cơ thể không thể bù đắp lượng canxi xương tương xứng với lượng canxi đã mất. Bệnh thường diễn ra cùng với sự lão hóa của cơ thể, đặc biệt ở phụ nữ.

nhung_yeu_to_gay_benh_loang_xuong

Theo các chuyên gia, ước tính mỗi năm có hơn 1,5 triệu người Mỹ bị gãy xương liên quan tới bệnh loãng xương.

Hội phẫu thuật chỉnh hình Mỹ đã đưa ra một số yếu tố thường gặp có thể gây bệnh loãng xương, bao gồm: tuổi cao; chưa thực hiện đủ các bài tập giảm cân; thiếu hụt nồng độ estrogen sau mãn kinh; không bổ sung đủ canxi hoặc vitamin D trong chế độ ăn; mất sự cân bằng một số hormon; do yếu tố di truyền, trong đó có yếu tố chủng người da trắng hoặc người châu Á; thói quen uống rượu hoặc hút thuốc lá.

Minh Quang (Theo HealthDay News, 17/7/2008)
Theo SKĐS

Chứng trầm cảm sau sinh

Phụ nữ được tạo hóa ban cho thiên chức làm mẹ, điều đó thật thiêng liêng và đáng tự hào đối với nữ giới chúng ta. Nhưng kèm theo thiên chức đó là những bệnh lý gặp phải liên quan đến thời kỳ sinh đẻ. Một trong những bệnh lý đó là bệnh trầm cảm sau khi sinh, chiếm tỉ lệ khoảng 13% các bà mẹ sau sinh con.

“Chị H. được gia đình đưa đến khám bác sĩ sau khi sinh con được một tháng với những biểu hiện mất ngủ, không muốn tiếp xúc với mọi người, thờ ơ, không quan tâm chăm sóc đến con, buồn chán, bi quan, sợ những điều không hay xảy ra với mình và con của mình. Chị đó được bác sĩ chẩn đoán là trầm cảm sau sinh”.

Sau khi sinh, cơ thể có một sự thay đổi lớn về tâm, sinh lý. Người mẹ  trải qua một thời gian ở trong tâm trạng mong chờ con ra đời, vui mừng đón chào thiên thần bé nhỏ nhưng có một tỉ lệ khoảng 85% các bà mẹ có những cảm giác buồn thoáng qua, còn gọi là “baby blues” với những biểu hiện như có tâm trạng buồn và chán, khó khăn trong giấc ngủ, dễ bị kích thích, sự ngon miệng thay đổi, có vấn đề về sự tập trung chú ý. Những biểu hiện này thường gặp trong một vài ngày đầu sau khi sinh và tối đa kéo dài hai tuần do có sự thay đổi về hormon ngay sau sinh. Nhưng nếu những biểu hiện này kéo dài hơn hai tuần, bạn đã mắc một căn bệnh đó là trầm cảm sau sinh.

chung_tram_cam_sau_sinh

Nguyên nhân nào?

Ngay sau khi sinh, một sự thay đổi nhanh chóng nồng độ hormon trong máu, đó là sự giảm đi của nồng độ estrogen và progestergon, nồng độ hormon tuyến giáp thyroid cũng giảm, dẫn đến mệt mỏi, trầm cảm. Sự suy giảm về nồng độ hormon cùng với sự thay đổi về huyết áp, chức năng của hệ miễn dịch và những biến đổi về chuyển hoá mà bà mẹ sau sinh phải trải qua là một phần trong căn nguyên gây trầm cảm.

Sau khi sinh, người phụ nữ cũng phải đối mặt với rất nhiều vấn đề về cơ thể lẫn tâm lý. Những đau đớn phải trải qua do quá trình sinh con, thậm chí phải mổ đẻ có thể kéo dài một vài tuần sau sinh. Những vấn đề về tâm lý như khi con ra đời, cơ thể mất đi một trọng lượng đáng kể, các bà mẹ thường cảm thấy người mình trở nên xấu xí và không còn sự hấp dẫn nữa. Họ thường phải thay đổi về cách sống để chăm sóc con, đặc biệt đối với những người lần đầu làm mẹ. Họ thường quá lo lắng về trách nhiệm làm mẹ của mình.

Những yếu tố nguy cơ của trầm cảm sau đẻ là những người có tiền sử bị trầm cảm thì bệnh thường dễ tái phát sau sinh, những sự kiện stress trong quá trình mang thai hoặc trong quá trình sinh con như là khó khăn trong khi sinh, con khi sinh ra gặp phải những vấn đề về sức khỏe, đẻ non, hoặc ốm trong quá trình mang thai. Những phụ nữ có những cuộc hôn nhân không hạnh phúc hoặc không có sự giúp đỡ của gia đình, xã hội thì nguy cơ trầm cảm cao.

Và biểu hiện…

Nếu bạn thấy những biểu hiện của trạng thái buồn chán sau sinh kéo dài trên hai tuần cùng với những biểu hiện:

Bạn không còn cảm thấy thích thú với con của mình nữa.

Có những cảm xúc tiêu cực đối với con bạn như chán ghét con, không yêu con nữa…

Lo lắng là bạn sẽ làm gì đó có hại cho con bạn.

Không còn quan tâm chăm sóc bản thân.

Không có sự hài lòng trong cuộc sống.

Bạn cảm thấy không còn sức lực và không có động cơ trong cuộc sống.

Cảm thấy không có giá trị và có tội lỗi.

Ăn không ngon miệng hoặc sút cân.

Ngủ ít hoặc ngủ nhiều hơn bình thường.

Thường có ý nghĩ đến cái chết hoặc tự sát.

Ảnh hưởng như thế nào đối với con bạn?

Những trẻ có mẹ bị trầm cảm sau sinh có thể có những ảnh hưởng sau:

Những vấn đề về hành vi: Những trẻ này có xu hướng có những hành vi bất thường, ví dụ như những vấn đề về giấc ngủ, hành vi dễ bùng nổ, kích động và tăng hoạt động.

Chậm trong việc phát triển nhận thức: Những trẻ này thường có sự chậm trong phát triển về nhận thức, chậm nói, chậm đi hơn những trẻ khác. Chúng cũng có thể gặp những khó khăn trong học tập, có cả những vấn đề khó khăn khi ở trường.

Những vấn đề về xã hội: Trẻ thường có khó khăn trong các mối quan hệ tại trường học, với bạn bè cùng lứa tuổi, trẻ thường thu rút những mối quan hệ xã hội hoặc có những cách cư xử bất bình thường.

Những vấn đề về cảm xúc: Những trẻ này thường có lòng tự tin thấp, dễ lo âu và sợ hãi, bị động hơn những trẻ khác, thường hay phụ thuộc và có nhiều nguy cơ mắc bệnh trầm cảm.

Có điều trị khỏi?

Để điều trị trầm cảm, cần kết hợp nhiều biện pháp khác nhau: liệu pháp tâm lý, liệu pháp hormon, thuốc chống trầm cảm.

Liệu pháp tâm lý bao gồm tâm lý cá nhân hoặc tâm lý nhóm là một phương pháp điều trị có hiệu quả. Đây là liệu pháp được chọn lựa đầu tiên vì không cần sử dụng đến thuốc, không sợ ảnh hưởng đến trẻ nếu bà mẹ nuôi con bằng sữa mẹ.

Liệu pháp hormon bao gồm sử dụng estrogen thay thế đôi khi có hiệu quả đối với trầm cảm sau sinh. Hormon estrogen được sử dụng kết hợp với thuốc chống trầm cảm.

Đối với những trường hợp nặng, bà mẹ không thể chăm sóc được bản thân mình và con thì cần sử dụng thuốc chống trầm cảm nhưng cần phải lưu ý nếu nuôi con bằng sữa mẹ thì cần phải có sự cân nhắc giữa lợi ích của việc dùng thuốc điều trị với tác dụng phụ nếu tiếp tục cho con bú và phải có sự theo dõi sát của bác sĩ chuyên khoa.

Làm thế nào để tránh bị trầm cảm sau sinh?

Các nhà chuyên khoa về tâm thần học khuyên bạn cần phải được nghỉ ngơi đầy đủ, đi ra ngoài ánh sáng mặt trời, không nên ở mãi trong phòng theo những phong tục tập quán cổ hủ ngày xưa và ăn uống đủ chất, không được kiêng khem dẫn đến thiếu dinh dưỡng. Bạn cần phải có thời gian nghỉ ngơi cần thiết và có những lúc phải không suy nghĩ gì đến nhiệm vụ làm mẹ của mình để tự giải phóng mình. Bạn nên làm những việc sau đây:

Có thể tâm sự với một ai đó về những cảm xúc của mình.

Tìm người giúp đỡ để chăm sóc con bạn, làm việc nhà và những việc vặt để bạn có thể nghỉ ngơi.

Bạn cần dành thời gian để thư giãn hàng ngày, mỗi ngày ít nhất là 15 phút.

Bạn cũng nên nhớ một điều là không ai có thể trở thành một bà mẹ hoàn hảo ngay từ những lần sinh con đầu tiên.

Bạn hãy thể hiện những gì mình còn chưa biết và đừng ngại ngùng hỏi người khác về kinh nghiệm chăm sóc con.

Bạn có thể tham gia vào những câu lạc bộ để cùng trao đổi và học hỏi.

Bạn nên nghĩ rằng có những lúc bạn cũng rất thành công chứ không phải lúc nào cũng tự trách mình.

BS. Trịnh Thị Bích Huyền
Theo SKĐS

Tâm lý trẻ em thay đổi khi sang tuổi dậy thì, vì sao?

Mới đây, một nhóm các nhà khoa học thuộc Trường đại học State University of New York (thuộc tiểu bang New York, Mỹ) đã xác định được nguyên nhân biến đổi tâm lý ở thanh thiếu niên là do các hormon. Những hormon này khiến các em lứa tuổi thanh thiếu niên dễ bị xúc động.

Ngay sau khi có kết quả, các nhà nghiên cứu đã công bố trên tạp chí Khoa học về thần kinh (Nature Neuroscience) đưa ra khẳng định rằng hormon này ảnh hưởng lớn đến sự hình thành tâm lý của các em.

tam_ly_tre_em_thay_doi_khi_sang_tuoi_day_thi_vi_sao

Loại hormon có ảnh hưởng tới tâm lý thanh thiếu niên là mang tên THP. Cơ thể chúng ta thường tạo ra hormon THP nhằm giảm stress của mỗi người. Hormon THP được các nhà khoa học coi như một loại thuốc an thần, hoạt động tại các bộ phận của não có chức năng xoa dịu căng thẳng. Và, đối với người lớn và trẻ chưa đến tuổi vị thành niên, loại hormon này giúp họ giảm stress.

Nhưng hormon có lợi cho việc giảm stress này thực chất lại không tốt cho các em trong giai đoạn đang phát triển. Các nhà nghiên cứu đã có cuộc thử nghiệm trên chuột và kết quả cho thấy rằng THP thực chất lại làm gia tăng tâm lý sợ hãi, dễ bị kích động.

Theo các nhà khoa học, hormon này tác dụng nhiều nhất đến những receptor (protein trong màng tế bào, gắn chặt với các phân tử cụ thể như tế bào thần kinh, hormon…) có rất nhiều trong não có chức năng hình thành tâm lý trong thời kỳ trưởng thành.

Tác dụng của hormon đến những thành phần này làm đảo lộn khả năng tự cân bằng của cơ thể về mặt tâm lý.

TS. Sheryl Smith là người chỉ đạo cuộc nghiên cứu cho rằng, đến nay vẫn chưa rõ tại sao điều này lại xảy ra. Nhưng theo bà, đó là do tất cả các hormon khác cùng hoạt động trong thời kỳ dậy thì.

Theo SKĐS

Tác hại của thuốc với khả năng sinh sản

thuoc_va_khan_nang_ss

Với nữ, những khó khăn về rụng trứng là nguyên nhân quan trọng gây hiếm muộn, chỉ cần một trục trặc nhỏ ở trục dưới đồi – tuyến yên là có thể dẫn đến sự thiếu hụt về hormon nên thuốc kích thích rụng trứng trở thành giải pháp hiệu quả.

Những thuốc thường dùng để tăng khả năng thụ thai có nhiều loại nhưng tác dụng chính là kích thích buồng trứng tạo ra nhiều nang noãn, làm cho nang noãn chín và vỡ ra để trứng phóng ra ngoài.

– Loại thuốc tác động đến não để tiết ra nhiều hormon kích thích buồng trứng như clomiphen citrat (tên biệt dược là clomid, serophen).

– Loại kích thích buồng trứng tạo ra nhiều nang noãn hơn và nhờ thế tăng số lượng trứng như hMG (humegon, pergonal…); trong thuốc này có chứa hormon tạo thể vàng (LH) và hormon kích thích nang noãn (FSH).

– Loại có tác dụng làm cho các nang noãn chín và kích thích nang vỡ để phóng ra trứng như hCG (profasi, pregnyl).

– Loại chuẩn bị nội mạc tử cung để phôi làm tổ như progesteron, có thể tiêm bắp hay viên nang đặt âm đạo. Cũng có nhiều phác đồ khác nhau để các thầy thuốc cân nhắc và lựa chọn.

– Loại thuốc tác động đến não để triệt tiêu sự tiết ra hormon của chính cơ thể do đó ngăn cản nang noãn phát triển và rụng trứng như leuprolid acetat (lupron). Thường dùng phối hợp với các thuốc khác để kiểm soát tốt hơn chu kỳ của phụ nữ.

Acid folic cần thiết để phòng ngừa khuyết tật bẩm sinh ở ống thần kinh: các cơ quan của thai hình thành trong 6-8 tuần lễ đầu của thai nghén khi người phụ nữ có thể chưa biết mình có thai, vì vậy để phòng ngừa khuyết tật bẩm sinh, nên dùng acid folic mỗi ngày từ 3 tháng trước khi có thai và multivitamin suốt kỳ thai nghén.

Một số thuốc dùng cho nữ có thể tạm thời ảnh hưởng đến khả năng sinh sản nhưng hầu hết các trường hợp khả năng sinh sản sẽ phục hồi sau khi ngừng thuốc.

Với nam, có nhiều thuốc tăng chất lượng tinh trùng.

Hằng ngày dùng multivitamin để cung cấp selenium, kẽm và acid folic – những vi chất rất quan trọng để giúp tinh trùng có chất lượng và hoạt động tốt nhất. Trong viên multivitamin có cả những vitamin chống ôxy hóa như vitamin C và E có tác dụng bảo vệ tinh trùng không bị tổn thương.

Những thuốc không dùng:

– Các loại hormon có tác dụng xấu như hormon steroid đồng hóa (anabolic steroid) thường được dùng lén lút trong thi đấu thể thao có thể làm teo nhỏ tinh hoàn và giảm rõ rệt khả năng sinh sản. Các thuốc steroid như prednisolon và cortison trong điều trị hen phế quản, viêm khớp và bệnh ngoài da có tác động đến khả năng sinh sản nam. Các hormon kháng androgen được dùng để chữa phì đại lành tính và ung thư tuyến tiền liệt cũng ảnh hưởng đến sự sản xuất ra tinh trùng. Bổ sung testosteron cũng làm giảm khả năng sinh sản.

– Tagamet (cimitedin), sulfasalazin hay nitrofurantoin trong điều trị viêm loét dạ dày và nhiễm khuẩn tiết niệu có thể ảnh hưởng đến sự sản xuất và số lượng tinh trùng.

– Tránh dùng thuốc bôi trơn khi quan hệ tình dục: nước thơm, dầu bôi trơn và cả nước bọt cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng di chuyển của tinh trùng.

Hạn chế các tác động có hại đến tiến trình sinh sản cả hai giới

Tăng khả năng sinh sản không chỉ là dùng thuốc mà còn phải hạn chế nhiều tác động có hại đến chất lượng tinh trùng và trứng:

– Đề phòng các độc tố có trong môi trường sống tự nhiên, xã hội cũng như gia đình: kim loại nặng, các thuốc diệt côn trùng và nhiều hóa chất có trong các loại dung môi. Các chất độc có trong môi trường có thể làm giảm số lượng tinh trùng. Những hóa chất giống estrogen được dùng rộng rãi trong nông nghiệp và công nghiệp nhưng có ở cả nước uống và sản phẩm dùng trong gia đình. Hormon tăng trưởng dùng trong chăn nuôi cũng có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của nam.

– Không hút thuốc lá: Nam giới hút thuốc có thể làm cho tinh trùng có hình thể bất thường và khả năng chuyển động chậm hơn so với những người không hút thuốc. Hút thuốc còn làm tổn thương đến nguyên liệu di truyền của tinh trùng tức ADN, vì thế có thể ảnh hưởng đến sự phát triển và sự tăng trưởng của thai và tăng khả năng trẻ có vấn đề về sức khỏe. Một số thuốc lá dạng nhai cũng không an toàn, có thể làm giảm số lượng và gây tổn thương cho tinh trùng. Nam hút thuốc lá còn giảm khả năng cương dương; nhiều nghiên cứu đã cho thấy rằng người nghiện cả thuốc lá và rượu thì số lượng và sự di chuyển của tinh trùng kém hơn so với người chỉ nghiện một thứ. Phụ nữ hút thuốc giảm khả năng có thai và giảm hiệu quả của liệu pháp tăng khả năng sinh sản. Tỷ lệ sảy thai ở phụ nữ hút thuốc cũng thường gặp hơn.

– Hạn chế rượu: Nghiện rượu nặng có thể làm giảm cả số lượng và chất lượng tinh trùng. Hạn chế rượu ở mức cho phép, bia: 330ml là chấp nhận được (360ml tương đương 1 lon), rượu vang: 125ml (hơn nửa lon), rượu mạnh (gin, vodka, whiskey) 40ml… Đặc biệt có hại là nghiện cả rượu và thuốc lá. Không có nồng độ rượu nào là chắc chắn an toàn cho sự thụ thai hay khi có thai.

– Tránh xa các loại ma túy: Loại ma túy có tên là marijuana có thể làm giảm mật độ và di chuyển của tinh trùng, tăng số lượng tinh trùng bất thường. Cocain và thuốc có nguồn gốc thuốc phiện ảnh hưởng đến khả năng cương dương, amphetamin giảm ham muốn tình dục.

– Cà phê: Dùng vừa phải không có vấn đề gì nhưng dùng nhiều có thể làm chậm sự di chuyển của tinh trùng.

– Không tắm quá nóng: Để tinh trùng có số lượng và chất lượng tối đa thì không nên tắm quá nóng; tắm quá 30 phút ở nhiệt độ 40oC hay cao hơn có thể làm giảm số lượng tinh trùng. Tắm hơi cũng có tác động tương tự.

– Hóa liệu pháp và tia xạ có thể gây vô sinh hay thay đổi nghiêm trọng về số lượng và chất lượng tinh trùng (đôi khi rất nghiêm trọng) nhưng cũng ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của nữ. Chức năng sinh sản nam bị ảnh hưởng bởi hóa liệu pháp nghiêm trọng hơn so với nữ. Tia xạ càng gần tinh hoàn khiến bệnh nhân càng có nhiều nguy cơ bị vô sinh.

Theo suckhoevadoisong