Tag Archives: Hen phế quản

Bệnh hen và những ngộ nhận thường gặp

Theo giáo sư Nguyễn Năng An, Chủ tịch Hội Hen, dị ứng và miễn dịch lâm sàng, các nghiên cứu cho thấy nếu điều trị và sinh hoạt đúng theo chỉ dẫn, có đến 84% số ca hen có thể kiểm soát tốt. Tuy nhiên trên thực tế ở Việt Nam, con số đạt được chỉ là 5%. Ngoài việc thiếu điều kiện kinh tế, sự hiểu nhầm rằng bệnh hen không thể cải thiện là một trong các nguyên nhân.

benh-hen-va-nhung-ngo-nhan-thuong-gap

Các ngộ nhận sau cũng làm giảm hiệu quả kiểm soát hen – căn bệnh của ít nhất 4,5 triệu người Việt Nam:

Thuốc cắt cơn mới là thần dược: Khi có cơn hen, loại thuốc này giúp bạn cảm thấy dễ chịu ngay nhờ tác dụng làm giãn phế quản. Chính vì vậy, nhiều người cho rằng đây mới là vị cứu tinh của mình, và thờ ơ với việc dùng thuốc điều trị dự phòng. Thực ra, việc dùng thuốc dự phòng rất quan trọng, vì nó làm giảm tình trạng viêm dị ứng và ngăn sự xuất hiện các cơn hen. Nếu không dùng nó như bác sĩ chỉ định, các cơn hen của bạn sẽ xuất hiện ngày càng dày và nặng, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Ngoài ra, việc lạm dụng thuốc cắt cơn còn gây nhờn thuốc.

Nên hạn chế dùng thuốc dự phòng vì nhiều tác dụng phụ: Khi thấy triệu chứng đã cải thiện, nhiều bệnh nhân đã ngừng dùng thuốc dự phòng dù chưa được bác sĩ đồng ý. Họ cho rằng không nên dùng thuốc này kéo dài vì sẽ gây tác dụng phụ. Điều này rất nguy hiểm vì sẽ làm bệnh quay trở lại nặng hơn. Theo phác đồ, bạn vẫn phải dùng thuốc dự phòng hằng ngày trong 3-6 tháng cho dù đã hết triệu chứng. Việc dùng thuốc đúng chỉ định sẽ giúp bạn giảm tối đa tác dụng phụ.

Có thể thoải mái dùng thuốc Đông y gia truyền: Nên hỏi bác sĩ nếu bạn muốn dùng bất cứ thuốc gì ngoài những thứ được kê đơn. Nhiều loại thuốc “gia truyền” thực chất chứa corticoide – một trong các chất kháng viêm vẫn được dùng điều trị dự phòng hen – nhưng liều lượng rất tùy tiện. Nó có thể gây quá liều corticoide và dẫn đến nhiều tác dụng phụ như tăng huyết áp, hạ canxi máu, loét dạ dày tá tràng, loãng xương, nấm họng, nám da… và nhiều rối loạn nữa.

benh-hen-va-nhung-ngo-nhan-thuong-gap1

Không được tập thể dục: Thực ra việc tập luyện luôn có lợi cho sức khỏe, ngay cả với người bị hen. Bạn có thể tập các môn nhẹ nhàng như đi bộ, đạp xe, khí công, thể dục nhịp điệu; trước đó cần khởi động và uống đủ nước. Tránh những môn cần gắng sức nhiều. Tuy nhiên, bạn nên đến bác sĩ tư vấn để chọn một môn và xác định cường độ, cách tập phù hợp với sức khỏe của mình. Nếu có triệu chứng của cơn hen, nên ngừng ngay, nghỉ ngơi và dùng thuốc cắt cơn.

Tiến sĩ Nguyễn Năng An cho biết bệnh hen chiếm ít nhất 5% dân số Việt Nam. Ở trẻ em, tỷ lệ này là 8-12%, cao nhất là ở các thành phố lớn do môi trường quá ô nhiễm. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, bệnh hen không ngừng gia tăng, cứ sau một thập kỷ là tỷ lệ dân số mắc bệnh này lại tăng 25-50%.

Đã có thể kiểm soát được bệnh hen phế quản

Biểu hiện lâm sàng

Theo chương trình khởi động toàn cầu phòng chống hen phế quản (Global Initiative for Asthma: GINA, WHO – 1995), HPQ là một bệnh viêm mạn tính đường thở chứ không đơn thuần do co thắt phế quản.

Bệnh biểu hiện bằng những cơn khó thở đặc biệt do lòng phế quản hẹp đi đột ngột bởi các chất nhầy, gây tình trạng khó thở từng cơn, khó thở chậm và khó thở ra. Cơn khó thở thường xảy ra về ban đêm (thường vào cuối đêm về sáng), sau vài triệu chứng báo hiệu như hắt hơi, sổ mũi, ho khan vài tiếng, có người thấy nặng ngực. Thường thì cơn xuất hiện đột ngột và giữ dội ngay. Người bệnh đang nằm phải ngồi dậy để thở, có khi phải vin tay vào thành giường, thành ghế để thở. Người bệnh thở rất khó nhọc, thở ra chậm (từ 8 đến 16 lần trong 1 phút) và kéo dài, nhưng hít vào nhanh và dễ gây nên những tiếng khò khè, cò cử mà ở xa cũng có thể nhận ra được. Tình trạng khó thở mỗi lúc một tăng, nom rất mệt nhọc. Người bệnh vã mồ hôi, há miệng để thở. Cứ như thế cho đến khi ho, khạc ra được ít đờm, dãi trong dính thì cơn hết, người bệnh thở được dễ hơn, rồi ngủ yên. Mỗi cơn như thế kéo dài chừng nửa giờ đến vài giờ. Tuy khó thở nhưng người bệnh vẫn tỉnh táo. Những trường hợp nặng hoặc bệnh đã lâu ngày thì cơn dài hơn, nhiều cơn hơn, có khi cơn hen xảy ra liên tiếp trong vài ngày hoặc lâu hơn nữa.

da-co-the-kiem-soat-duoc-benh-hen-phe-quan1

Ở trẻ nhỏ, con hen có phần khác hơn. Trẻ khó thở cánh mũi phập phồng, co kéo các cơ liên sườn, lõm trên và dưới xương ức, môi tím tái, vẻ mặt sợ hãi tưởng như ngạt thở. Cơn kéo dài vài giờ rồi dễ chịu. Trẻ dưới 1 tuổi cũng khó thở, nhưng không phải là khó thở chậm, khó thở ra mà lại khó thở cả hai thì, thở nhanh. Trẻ sốt 38,5-390C ho rũ rượi từng cơn và tím tái. Hiện tượng khó thở không kéo dài, có những đợt dễ thở; thường trẻ vẫn tỉnh táo, không bỏ bú, tăng trưởng bình thường.

Cơn hen thường xuất hiện hoặc nặng thêm mỗi khi người bệnh phải gắng sức tiếp xúc với dị nguyên hoặc các yếu tố kích thích, hay bị nhiễm vi khuẩn, vi rút gây bệnh đường hô hấp. Hậu quả là sức khoẻ của người bệnh ngày càng giảm sút, người bệnh trong tâm trạng bi quan, lo lắng; kết quả học tập lao động, chất lượng cuộc sống sa sút.

Về nguyên nhân: Hiện nay người ta nói nhiều đến nguyên nhân dị ứng (chiếm tới 50-70% các trường hợp). Dị nguyên rất đa dạng, từ bụi nhà, bụi rơm rạ, bụi lúa, bụi lông thú, bụi len, phấn hoa, gián, cá , tôm , cua đến thuốc, hoá chất, vi klhuẩn, nấm mốc, khói (thuốc lá, thuốc lào, bếp than, bếp củi)… Ở nước ta khi thời tiết thay đổi từ nóng sang lạnh (chẳng hạn khi có gió mùa đông bắc) hay ngược lại dễ làm cho cơn hen tái phát.

Sau dị ứng phải nói đến yếu tố nhiễm khuẩn (bao gồm các nhiễm khuẩn đường hô hấp trên, viêm phế quản, viêm phổi); vai trò của nội tiết tố, thần kinh, tâm lý, nhịp sống khẩn trương, streess… và cả vai trò của các gen gây bệnh.

Tuy có sự phối hợp nhiều tác nhân gây bệnh khác nhau, và việc xác định nguyên nhân gây bệnh cũng không mấy dễ dàng nên chưa có phương pháp nào chữa khỏi bệnh song lại là bệnh kiểm soát được.

Người bệnh có thể tự theo dõi sức khoẻ hàng ngày (có nhật ký ghi tỉ mỉ cơn ho, khò khè, khó thở ban ngày, đo lưu lượng đỉnh hàng ngày, mỗi ngày đo hai lần vào buổi sáng và buổi chiều, cách nhau 12 giờ.). Một khi thấy ho nhiều nhất về đêm gần sáng, khò khè nặng ngực, khó thở tái đi tái lại nhiều lần, lưu lượng đỉnh giảm hơn 15% sau 6 phút đi bộ hay gắng sức hoặc thay đổi giữa hai lần đo : giảm 20% với người có dùng thuốc giãn phế quản, giảm trên 10% ở người không dùng thuốc giãn phế quản cần nghĩ đến bệnh HPQ. Nhờ đó có thể tự xử lý khi cơn hen vừa xuất hiện.

da-co-the-kiem-soat-duoc-benh-hen-phe-quan

Khi cơn xảy ra bột phát từ 2 lần/1tuần trở lên, hay có cơn về đêm và kéo dài cả ngày khi đó người bệnh phải vào viện điều trị.

Trong điều trị, người bệnh phải dùng thuốc lâu dài để cắt cơn hen (chống viêm và làm giãn phế quản).

– Định kỳ đo chức năng hô hấp, tốt nhất là đo lưu lượng đỉnh hàng ngày để đánh giá kết quả điều trị hen và phát hiện sớm những cơn hen nặng.

– Nằm buồng thoáng khí, sạch, cách ly với dị nguyên hoặc những tác nhân nghi ngờ.

– Thở ôxy để đỡ khó thở, rút ngắn tiến triển, đề phòng biến chứng phổi nhất là với các cháu nhỏ.

– Ăn nhẹ, chủ yếu là sữa, cháo loãng, nước quả tươi; cho uống nhiều nước để giữ cân bằng nước và các chất điện giải để đờm dãi không bị đặc, bệnh nhân ho khạc dễ dàng.

– Phát hiện và giải quyết triệt để các ổ viêm nhiễm mũi – họng, răng miệng… và nguyên nhân nội tiết (nếu biết chắc chắn).

Để ngăn ngừa xảy ra cơn hen, hàng ngày người bệnh phải:

– Dùng thuốc chống viêm corticoid dạng khí dung (xịt) seretide (trong bình thuốc có cả thuốc chống viêm corticoid và thuốc làm giãn phế quản).

– Thường xuyên được bác sỹ tư vấn về cách tự theo dõi và được hướng dẫn cách kiểm soát bệnh hen ( nhất là các trường hợp hen nặng, có thai, cơ địa dị ứng), cách đánh giá kết quả xử lý kết quả tại nhà và tại cộng đồng.

– Chỉ khi trong 4 tuần lễ vừa qua, người bệnh không bị thức giấc hay phải dậy sớm vì khò khè, ho, khó thở, tức hay đau ngực; không phải dùng thuốc cắt cơn.(salbutaml); không phải nghỉ việc vì bệnh; tự mình đánh giá được việc kiểm soát bệnh hen mới được coi là bệnh đã được kiểm soát hoàn toàn.

Để đề phòng hen phế quản, trước hết cần làm tốt công tác truyền thông giáo dục sức khoẻ để mọi người nhận rõ nguy cơ và hậu quả nhiều mặt của bệnh, nhận rõ nguyên nhân gây HPQ là sự ô nhiễm môi trường, sử dụng thuốc và hoá chất bừa bãi, nhịp sống khẩn trương, nhiều streess, khí hậu nóng ẩm.

– Cần hết sức tránh tiếp xúc với dị nguyên, không dùng những thứ nghi nghờ là thủ phạm. Kiêng ăn các thức ăn dễ gây dị ứng như tôm, cua… Khi bắt buộc phải tiêm vacxin, huyết thanh theo chỉ định dịch tễ, phải thực hiện đúng nguyên tắc chuyên môn đề phòng tai biến. Nếu có điều kiện nên thay đổi môi trường (nơi ở, nơi làm việc) cho hợp với tình trạng sức khoẻ.

Bệnh nhân hen phế quản không được tự ý dùng aspirin

Theo khuyến cáo của các bác sỹ, aspirin và các thuốc chống viêm giảm đau không steroid sẽ làm khởi phát các cơn hen nặng đối với trường hợp hen ở người lớn và còn có thể là nguyên nhân gây ra bệnh hen.

benh-nhan-hen-phe-quan-khong-duoc-tu-y-dung-aspirin

Các phản ứng với aspirin và các thuốc chống viêm giảm đau không steroid ở người mắc bệnh hen có biểu hiện: các cơn hen cấp thường xuất hiện khoảng 1h sau khi uống thuốc, sau đó xuất hiện đỏ nước mũi, đỏ mắt và nổi ban đỏ ở đầu và cổ. Những phản ứng này rất nguy hiểm có thể gây sốc, mất ý thức và dẫn đến ngừng thở. Phản ứng với aspirin và các thuốc chống viêm giảm đau không steroid ít xảy ra ở trẻ em mà thường xuất hiện sau tuổi 30 – 40, khi đã xuất hiện thì tồn tại đến cuối đời.

Vì vậy khi được khẳng định nhạy cảm với aspirin và các thuốc chống viêm giảm đau không steroid người mắc bệnh hen cần tránh tiếp xúc với các phế phẩm có chứa những thuốc này. Phải tới các cơ sở chuyên khoa để được chỉ định dùng thuốc cụ thể.

Hen phế quản là bệnh phổ biến trên thế giới

Hen là một trong những bệnh phổ biến nhất trên thế giới. Hiện số người mắc bệnh hen đã lên tới 300 triệu người, chiếm 4% – 14% dân số các nước. Dự kiến, đến năm 2025, số người bệnh hen lên tới 400 triệu người.

Hen phế quản là bệnh lý hô hấp thường gặp nhất ở mọi lứa tuổi, nhưng hiểu biết của người dân về việc điều trị và kiểm soát cơn hen vẫn còn nhiều hạn chế. Lên cơn hen gây khó thở, người bệnh có nguy cơ tử vong bất cứ lúc nào. Rất nhiều trường hợp hen phải nhập viện điều trị trong tình trạng khó thở nặng, cá biệt có trường hợp ngừng thở ngay trong quá trình khám bệnh.

Mỗi năm có khoảng 250.000 người trên thế giới tử vong do hen. Chi phí trực tiếp cho hen chiếm 1% – 3% tổng chi phí y tế ở hầu hết các quốc gia. Hen ảnh hưởng xấu tới sức khỏe, công việc học tập và kinh tế gia đình.

???????????????????????????????????????????????????????????????????????

Ở ViệtNam, những nguyên nhân khiến người bệnh không được điều trị đúng cách là do chính người bệnh không muốn thừa nhận mình bị bệnh. Khi gặp các triệu chứng của hen phế quản: ho, khò khè, tức ngực, khó thở, họ sợ “điều tiếng” bị mắc bệnh, cảm thấy mất tự tin và sợ sử dụng tác dụng phụ của thuốc sẽ làm ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng, phát triển của cơ thể (nhất là ở trẻ em). Thực ra, hen là bệnh có thể điều trị được nếu được sử dụng đúng thuốc, chữa tận gốc bệnh, có chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng hợp lý.

Hiện hằng năm có nhiều hoạt động phòng, chống hen tích cực nhân Ngày thế giới phòng, chống hen được tổ chức phòng, chống hen toàn cầu và Tổ chức Y tế thế giới phát động. Đây là những nỗ lực nhằm gia tăng nhận thức của thầy thuốc, bệnh nhân và cộng đồng về việc gia tăng bệnh hen và các gánh nặng do bệnh hen đối với sức khỏe, y tế, kinh tế và xã hội.

Nếu như Ngày thế giới phòng, chống hen lần đầu tiên (được tổ chức năm 1998) có 35 nước hưởng ứng với việc tổ chức các hoạt động tăng cường phòng, chống hen, thì năm 2005 đã có tới 100 nước hưởng ứng. Và ngày 6-5 sắp tới sẽ là ngày hen toàn cầu năm nay.

Thuốc hen thảo dược cam kết đồng hành cùng cộng đồng trong cuộc chiến chống lại bệnh hen

Chung tay cùng cộng đồng trong cuộc chiến chống lại bệnh hen, nhãn hàng thuốc hen thảo dược năm nay sẽ tổ chức một số hoạt động tuyên truyền về công tác kiểm soát và điều trị bệnh – nhằm nâng cao nhận thức của người dân về hen phế quản, đồng thời tổ chức các chương trình thăm khám và tư vấn điều trị hen tận gốc miễn phí cho các bệnh nhân hen phế quản.

Nếu như trước đây, việc điều trị triệu chứng, cắt cơn hen là phổ biến, thì hiện nay điều trị dự phòng là chủ yếu. Mục tiêu của điều trị dự phòng hen là giúp bệnh nhân không còn triệu chứng, giảm được điều trị dự phòng còn rất thấp ở các nước đang phát triển. Nghiên cứu ở châu Á – Thái Bình Dương cho thấy, chỉ có dưới 10% bệnh nhân được điều trị dự phòng.

Điều trị dự phòng theo đông y đang trở thành xu hướng và mang lại hiệu quả đáng ngạc nhiên. Hiện nay người bệnh có thể dùng thuốc hen thảo dược điều trị dự phòng chỉ kéo dài từ 8 – 10 tuần, cơn hen sẽ không tái phát nữa, cơ thể khỏe mạnh, có thể tham gia lao động và sinh hoạt bình thường.

Nguồn gia đình

Điều trị bệnh khò khè của bé

Thời tiết thay đổi thất thường từ nắng sang mưa khiến cho hệ hô hấp non yếu của trẻ nhạy cảm và dễ mắc bệnh hơn. Thở khò khè là một triệu chứng khá phổ biến ở trẻ nhỏ. Điều trị cho trẻ thở khò khè có nhiều phương pháp, dưới đây là một số phương pháp tự nhiên an toàn các mẹ có thể tham khảo.

Vệ sinh mũi cho trẻ

Nếu trẻ thở khò khè do ngạt mũi thì mẹ có thể bế bé ở tư thế hơi ngửa đầu, nhỏ 2-3 giọt nước mũi sinh lý loại 5ml đã được ngâm ấm hay xịt 1-2 lần loại nước muối sinh lý dạng xịt vào mỗi bên mũi của bé. Sau đó dùng dụng cụ hút mũi mũi hút ra. Nếu không có dụng cụ hút mũi chuyên dụng, các mẹ có thể dùng miệng hút mũi cho bé.

Trường hợp trẻ ngạt mũi nhiều, khó chịu, quấy khóc, nước mũi xanh, mẹ có thể áp dụng phương pháp rửa mũi cho bé. Các mẹ có thể tự làm tại nhà. Để rửa mũi an toàn cho trẻ, mẹ cần thêm 1người hỗ trợ. Đặt bé ở tư thế nằm nghiêng, mặt hơi cúi, một người giữ nhẹ đầu và mông bé để bé không chống đối lại, đồng thời lót một khăn ở dưới má của trẻ.

dieu-tri-benh-kho-khe-cua-be

Chuẩn bị nước muối sinh lý đã ngâm ấm và một hút mũi. Các mẹ nhỏ vào 1 bên mũi của trẻ khoảng 1/3 lọ nước muối sinh lý loại 5ml và nước muối sẽ tự chảy ra ngoài ở lỗ mũi bên đối diện (vì 2 mũi thông nhau). Bạn có thể hỗ trợ hút mũi cho bé để nước mũi đặc của bé ra dễ dàng hơn. Sau đó, bạn đặt bé nằm nghiêng theo chiều ngược lại và làm như vậy thêm một lần nữa.

Nên rửa mũi cho trẻ vào thời điểm sau khi trẻ mới ngủ dậy và trước khi đi ngủ để trẻ dễ thở và ngủ ngon hơn. Ngoài ra, nếu trẻ ngạt mũi nhiều thì có thể áp dụng thêm 1 lần nữa vào buổi trưa.

Sau khi trẻ khỏi hẳn, nên duy trì việc nhỏ mũi cho trẻ bằng nước muối sinh lý 1- 2 lần/ngày, nhất là trong những ngày thay đổi thời tiết, những ngày mùa thu…; làm như vậy vừa có tác dụng vệ sinh mũi, vừa duy trì độ ẩm cho mũi của bé. Khi thời tiết giao mùa, các mẹ cần giữ ấm vùng cổ ngực cho bé, chú ý lau khô mồ hôi lưng, trán kịp thời. Bạn cũng có thể lót một khăn xô vào lưng của con, khi nào sờ thấy ẩm thì thay, như vậy sẽ rất tốt cho bé.

Với các trẻ đang bú mẹ thì trẻ cần được bú mẹ đầy đủ để tăng sức đề kháng, trong sữa mẹ có rất nhiều kháng thể tự nhiên giúp bé chống lại các loại bệnh nhất là trong 6 tháng đầu.

Một số thảo dược an toàn cho trẻ

Các mẹ vẫn truyền tai nhau một số thảo dược an toàn mà hiệu quả đối với các trường hợp trẻ bị thở khò khè khi ngủ và có đờm trong cổ họng. Khi sử dụng các loại thảo dược này, các mẹ nên tham khảo thêm những người có kinh nghiệm để đạt hiệu quả cao.

Lá hẹ. Hẹ là một vị thuốc đã được lưu truyền trong dân gian. Theo tài liệu cổ, hẹ có tác dụng bổ can thận, làm ấm lưng gối, dùng làm thuốc chữa tiểu tiện nhiều lần, đái són, di mộng tinh, đặc biệt dùng lá hẹ để trị ho cho trẻ rất hiệu quả. Người ta tường cho lá hẹ và đường phèn vào bát, đem hấp cách thủy, sau đó chắt lấy nước co bé uống. Mỗi lần cho bé uống khoảng 2 – 3 thìa cà phê, uống 2 lần/ngày.

Quả quất. Quất có chứa nhiều pectin, tinh dầu, đường và cá vitamin, có tác dụng chống viêm, long đờm, giảm ho, bình suyễn, kháng khuẩn và kháng virus. Dùng quất ngâm với một chút muối để ngậm hoặc uống, hấp cách thủy quất với đường phèn, mật ong tạo thành siro dễ uống rất tốt cho chữa ho.

Lá húng chanh. Trong lá húng chanh có chứa tinh dầu mà thành phần chủ yếu là cavaron có tác dụng trừ đờm, tiêu độc rất tốt nên có thể dùng chữa ho, trị viêm họng cho bé. Để chữa trị ho, viêm họng, người ta giã dập lá húng, sau đó trộn với 10 ml nước sôi, để cho ngấm rôi gạn lấy nước cho trẻ uống, ngày 2 lần. Hoặc các mẹ cũng có thể rửa sạch lá húng chanh và quất xanh, cho vào máy xay sinh tố, xay nhuyễn rồi thêm ít đường phèn, hấp cách thủy khoảng 20 phút. Cho bé uống 1-2 lần/ ngày cho đến khi hết ho.

Hạt chanh. Đem hạt chanh giã nhuyễn, trộn với đường phèn và nước lọc, rồi đem hấp cách thủy. Hấp cho đến khi nước sôi hoặc cơm chín là dùng được. Dùng hỗn hợp đã hấp nóng này cho bé uống 1-2 thìa cafe/lần, ngày uống 4-6 lần, bé sẽ rất nhanh giảm ho và tiêu đờm, giúp giảm chứng khò khè.

Củ cải. Chuẩn bị 1 củ cải, 4 hạt hồ tiêu, 3 lát gừng tươi, 1 miếng vỏ quýt khô. Rửa sạch củ cải, thái miếng nhỏ, sắc cùng với 2 thứ kia để uống. Bài này dùng để chữa ho do lạnh, chảy dãi.

Rau diếp cá. Rau diếp cá rửa sạch, cho vào cối giã thật nhuyễn. Cho nước gạo cùng rau diếp cá vào đun sôi, rồi giảm lửa nhỏ. Sau đó, đun tiếp trong khoảng 20 – 30 phút, thỉnh thoảng đảo cho rau nhừ đều. Bắc ra, để nguội, lọc lấy nước cho bé uống. Có thể cho thêm chút đường vào để bé dễ uống. Một ngày, các mẹ cho bé uống từ 2 – 3 lần, uống sau bữa ăn khoảng một giờ đồng hồ. Không nên uống trước hoặc sau bữa sữa của bé.

Nguồn báo sức khỏe

Sống chung với bệnh hen

Hen phế quản là một bệnh mãn tính tương đối phổ biến trên thế giới. Bệnh hen diễn biến phức tạp, ảnh hưởng tới sức khoẻ người bệnh và có thể dẫn đến tử vong. Làm gì để phòng tránh diễn tiến nặng lên của bệnh?

song-chung-voi-benh-hen

Chương trình “oxi cho cuộc sống”  sẽ cung cấp những kiến thức bổ ích về căn bệnh hen

Theo số liệu thống kê, số người mắc bệnh hen phế quản trên thế giới hiện nay đã lên tới trên 300 triệu người. Nhiều nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ người mắc bệnh hen phế quản ngày càng có xu hướng gia tăng. Dự tính đến năm 2025 con số này tăng lên 400 triệu người. Đông nam Á là khu vực có độ lưu hành hen gia tăng nhanh: Malaysia 9,7%, Philippines 11,8%, Thái Lan 9,2%, Singapore 14,3%, Việt Nam khoảng 5%. Bệnh hen diễn biến phức tạp, ảnh hưởng tới sức khoẻ người bệnh và có thể dẫn đến tử vong. Trung bình, mỗi năm có khoảng 250.000 trường hợp tử vong vì bệnh hen – Tỷ lệ tử vong do bệnh hen hiện nay chỉ đứng sau tử vong do ung thư.

Ở Việt Nam, số người mắc bệnh hen cũng không ngừng gia tăng. Điều đáng nói là sự hiểu biết của người dân về căn bệnh này còn hạn chế nên phần lớn bệnh nhân đến viện khi bệnh đã ở giai đoạn nặng gây khó khăn cho quá trình điều trị.

Vậy cần phải hiểu thế nào cho đúng về bệnh hen phế quản, phương pháp điều trị ra sao, cần làm gì để phòng tránh diễn tiến nặng lên của bệnh. Tất cả đều có trong chương trình Ô xy cho cuộc sống. Với chủ đề “Sống chung với bệnh hen” chương trình sẽ cung cấp những kiến thức bổ ích về căn bệnh này.

Nguồn gia đình

Nguyên nhân gây rối loạn giấc ngủ

Rối loạn giấc ngủ hay mất ngủ là tình trạng tưởng chừng không nguy hiểm nhưng có nguy cơ bào mòn thể lực và thần kinh âm thầm, có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Khi mất ngủ, cơ thể không có thời gian bù đắp lại năng lượng mất đi trong ngày làm việc trước đó.

Nguyên nhân gây rối loạn giấc ngủ

Có nhiều yếu tố và nguyên nhân gây nên chứng mất ngủ:

Yếu tố bên ngoài: Căng thẳng trong công việc hoặc tài chính; Xung đột với người chung quanh; Sự cố lớn trong cuộc sống; Mệt mỏi do công việc hoặc làm việc theo ca kíp.

Mắc những bệnh lý nội khoa về tim mạch (mạch vành, loạn nhịp tim, suy tim); Hô hấp (hen phế quản, ngưng thở khi ngủ); Đau mạn tính; Bệnh nội tiết (đái tháo đường, cường giáp); Tiêu hóa (viêm – loét dạ dày, viêm dạ dày – thực quản trào ngược); Thần kinh (Parkinson, động kinh) và phụ nữ đang mang thai.
mất ngủ
Một số nguyên nhân gây rối loạn giấc ngủ 1Phòng ngủ cần yên tĩnh, thoáng để giúp cải thiện giấc ngủ. (Ảnh minh họa)

Tâm thần kinh: Rối loạn tính cách (trầm cảm, loạn thần); Rối loạn lo âu; Hội chứng cai thuốc, rượu.

Mất ngủ do sử dụng một số thuốc: Chống động kinh; Hạ huyết áp nhóm ức chế giao cảm; Lợi tiểu hoặc nhóm steroid, thuốc hưng phấn thần kinh.

Tùy mức độ và nguyên nhân của mất ngủ, y học hiện đại có nhiều thế hệ thuốc từ thuốc kháng histamin tại thụ thể H1 thế hệ 1 đến thuốc an thần gây ngủ để điều trị chứng mất ngủ, tuy nhiên cần sử dụng theo chỉ định của bác sĩ, không nên sử dụng kéo dài vì có thể gây những phản ứng ngoài ý muốn.

Các biện pháp giúp cải thiện giấc ngủ

Để cải thiện chứng rối loạn giấc ngủ nên tập thói quen ngủ và thức vào một thời điểm nhất định trong đêm; Không nên ngủ buổi trưa quá dài (trung bình 15 – 30 phút là đủ); Phòng ngủ cần yên tĩnh, thoáng (không có quá nhiều đồ vật, sách vở…), ánh sáng phù hợp (không quá sáng); Không ăn quá no hoặc ngược lại bị quá đói sẽ ảnh hưởng đến giấc ngủ; Tránh uống trà, càphê đậm đặc vài giờ trước khi ngủ; Tập thở sâu, đặc biệt thở cơ hoành (thở vào sâu, bụng di động theo nhịp thở trong khi hạn chế cử động của lồng ngực: Vai không nhấc lên, cơ cổ, cơ ngực không co kéo mạnh); Tập thư giãn (nằm thả lỏng các cơ từ mặt, cổ, ngực, bụng, tay, chân; Không nghĩ ngợi miên man.

Tập trung tư tưởng theo dõi vào động tác hít vào thở ra đều đặn. Thực hiện tốt thư giãn, giấc ngủ sẽ dễ dàng có chất lượng; Day ấn một số huyệt có tác dụng dịu sự căng thẳng và an thần như: Huyệt ấn đường (điểm giữa hai đầu trong chân mày), huyệt an miên (điểm sau trái tai khoảng 1,5cm), huyệt nội quan (điểm giữa hai gân cơ trên nếp gấp cổ tay khoảng 3cm). Xoa nóng bàn chân cả mặt lòng và mặt lưng, hoặc ngâm bàn chân trong nước ấm khoảng 50 độ C.

Ngoài ra có thể dùng một số dược liệu có tác dụng trấn tĩnh, giúp dễ ngủ như rau rút (rau rút non được sử dụng nấu canh với cá, thịt, tôm…); Củ sen, hạt sen, tâm sen, củ súng (có lợi cho người suy nhược tâm – thần kinh, rối loạn giấc ngủ); Nhãn nhục (nấu nước hoặc kết hợp hạt sen, táo nấu chè giúp dễ ngủ); Lá vông nem, ăn hoặc uống nước ép quả cà chua, càrốt, quả bơ, trái khóm, chuối… vì có chứa nhiều vitamin B2, B3, B6, C… giúp cơ thể tạo được chất serotonin, một loại hormone giúp ngủ ngon.

Bác sĩ  Lê Hoài

Hen phế quản ở trẻ em

 Hỏi: Con gái cháu đến nay được 19 tháng. Cứ mỗi lần thời tiết thay đổi cháu lại bị viêm mũi họng rất khó thở dẫn đến ho khan. Đi khám bác sĩ cho biết cháu bị hen phế quản sơ nhiễm. Vậy cháu xin hỏi bác sĩ có phưong pháp hay thuốc gì để điều trị dự phòng cho con cháu không ạ? Và thời gian dự phòng trước giao mùa là bao lâu?
hen-phe-quan
Trả lời: Có thể chị nghe nhầm chứ thực tế không có bệnh hen phế quản sơ nhiễm mà chỉ có hen phế quản, còn gọi là suyễn. Thường bệnh suyễn được chia làm nhiều bậc. Nếu con chị bị suyễn, chị nên thực hiện đúng những biện pháp mà bác sĩ chuyên khoa hướng dẫn mới phòng ngừa lâu dài được.

Theo kiến thức

Ngừa hen phế quản ở thai phụ

Cơn hen phế quản, cả với người bình thường và phụ nữ có thai, thường được kiểm soát tốt và nhìn chung, bệnh nhân có thể “sống chung với lũ”. Nhưng trong một số tình huống đặc biệt, ví như khi gắng sức quá nhiều, cơn hen phế quản có thể bùng phát một cách dữ dội đột ngột gây nên suy hô hấp nguy kịch, thậm chí có thể gây đột tử.

Hen phế quản (HPQ) có lẽ là một trong những vấn đề nan giải nhất hay gặp ở phụ nữ có thai với tần suất mắc vào khoảng  4 – 8% số thai phụ. Tiên lượng HPQ ở thai phụ thường tốt đối với những thể nhẹ hoặc trung bình được kiểm soát chặt chẽ và điều trị đầy đủ. Đối với thể nặng hoặc đáp ứng điều trị kém, HPQ thường để lại nhiều hậu quả cho cả mẹ và con như tiền sản giật, sinh non, trẻ thiếu cân, thai nhi có dị tật, tăng nguy cơ tử vong cho cả mẹ và con.

ngua-viem-hen-phe-quan-o-phoi-thai-phu

Chẩn đoán hen phế quản ở thai phụ

Chẩn đoán HPQ ở thai phụ dựa vào tiền sử bệnh nhân có HPQ, các triệu chứng của cơn hen xuất hiện trong giai đoạn có thai như khó thở ở các mức độ khác nhau; nghe phổi có tiếng ran rít, ran ngáy chứng tỏ có tắc nghẽn đường hô hấp do co thắt, phù nề và tăng tiết. Xét nghiệm khí máu thấy có giảm nồng độ CO2 ở giai đoạn đầu và tăng CO2 ở giai đoạn tắc nghẽn nhiều. Nồng độ O2 cũng giảm nặng. Test xác định có sự giảm thông số FEV1 (Forced expiratory volume – thể tích thở ra tối đa giây) và tỷ số FEV1/ FVC (forced vital capacity – thể tích thở ra gắng sức) hoặc có sự cải thiện FEV1 sau khi khí dung albuterol từ 12% trở lên sẽ xác định chẩn đoán.

Cũng cần phân biệt HPQ với một số bệnh hoặc tình trạng hay gặp ở thời kỳ có thai như khó thở ở thai phụ, khó thở, ho do trào ngược; viêm phế quản; viêm thanh quản; phù phổi cấp; suy tim chu sản; tắc mạch phổi huyết khối…

Ảnh hưởng của cơn hen lên thai nghén

Nói chung, cơn HPQ mức độ nhẹ và trung bình ít ảnh hưởng đến thai phụ và thai nhi nếu được kiểm soát tốt ngay từ đầu. Nếu không được xử trí sớm, việc khó thở dẫn đến thiếu ôxy kéo dài sẽ gây ảnh hưởng đến thai nhi. Cơn HPQ mức độ nặng và nguy kịch đương nhiên có ảnh hưởng rất lớn đến cả mẹ và con cả ở khía cạnh do thiếu ôxy máu và những tác dụng không mong muốn của thuốc điều trị hen cũng như các biện pháp can thiệp hỗ trợ hô hấp như phải đặt ống nội khí quản, thở máy. Vì vậy, ngay từ đầu, những phụ nữ có tiền sử bị HPQ phải được theo dõi hết sức chặt chẽ trong quá trình mang thai để tránh các đợt cấp của HPQ xảy ra.

Dự phòng được không?

Dự phòng bùng phát cơn HPQ ở thai phụ bao gồm các biện pháp: khám và làm các test về chức năng hô hấp trước khi có thai. Thai phụ phải được theo dõi thường xuyên trong suốt thai kỳ. Trường hợp có nguy cơ cao, thai phụ phải được dùng các loại thuốc dự phòng cơn hen như các thuốc giãn phế quản, corticoide dạng xịt hoặc uống theo đúng hướng dẫn của thầy thuốc chuyên khoa. Thai phụ cũng nên phòng tránh các yếu tố như các chất dị ứng, thuốc, khói bụi, nhiễm khuẩn đường hô hấp trên… có thể kích thích gây khởi phát cơn hen trong giai đoạn thai kỳ.

TS.BS. Vũ Đức Định (Bệnh viện E Trung ương)

Theo SKDS

Dùng corticoid dạng hít có bị loãng xương

Tại sao lại sử dụng corticoid đường hít trong điều trị hen phế quản?

Corticoid – một trong những vũ khí mạnh mẽ để điều trị hen phế quản. Sử dụng corticoid đã cải thiện đáng kể tình trạng của bệnh nhân hen. Tuy nhiên, một khi sử dụng lâu dài, thuốc này lại có thể tự nó gây nên nhiều biến chứng khác. Một trong số đó là chứng loãng xương, do corticoid ảnh hưởng rất lớn đến mô xương và chuyển hóa canxi và phospho trong cơ thể. Corticoid làm giảm hoạt động của tế bào tạo xương, giảm hấp thu canxi tại ruột và giảm bài tiết của các hormon sinh dục vốn có tác dụng bảo vệ xương. Người ta cũng quan sát thấy có sự gia tăng hoại tử vô khuẩn xương và nhồi máu xương như là biến chứng của corticoid dùng kéo dài với liều cao. Chính vì các biến chứng xương nặng nề xảy ra khi dùng corticoid đường uống đã khiến cho bác sĩ quyết định dùng đường hít.

dung_corticoid_dang_hit_co_bi_loang_xuong

Các loại thuốc corticoid dạng hít

Hiện nay trên thế giới cũng như ở Việt Nam người ta thường hay dùng 3 dẫn xuất corticoid dạng hít. Đó là becotide (beclometason), pulmicort (budesonide), Flixotide (fluticasone). Liều dùng tùy theo mức độ nặng của bệnh. Thông thường liều hàng ngày với người trưởng thành là 1.000- 2.000mcg đối với hai loại thuốc đầu tiên và 750-1.500mcg đối với flixotide. Đối với trẻ em thì liều chỉ bằng một nửa. Hai loại thuốc pulmicort và flixotide có tác dụng chống viêm tại chỗ tương tự như nhau và mạnh gấp đôi so với becotide.

Khả năng ảnh hưởng trên hệ thống xương của các thuốc corticoid dạng hít

Tác dụng toàn thân, trong đó lên hệ thống xương của corticoid dạng hít có thể xảy ra một khi thuốc được hấp thu vào máu qua niêm mạc hầu họng, đường tiêu hóa do thuốc có thể bị nuốt cũng như qua niêm mạc phế quản. Ngoài ra niêm mạc phế quản bị viêm ở bệnh nhân hen cũng làm tăng cường hấp thu thuốc trực tiếp vào máu. Trên thực tế chỉ có 10% lượng thuốc hít có tác dụng lên niêm mạc đường hô hấp, còn lại có tới 90% lượng thuốc bị nuốt vào dạ dày và được chuyển hóa ở gan. Gan cũng làm vô hiệu hóa khoảng 11% thuốc pulmicort nhưng chỉ là 1% đối với flixotide. Như vậy một khi dùng liều cao kéo dài, thậm chí qua đường hít, corticoid cũng có thể ảnh hưởng rõ rệt lên hệ thống xương của cơ thể. Thuốc cũng kìm hãm rõ rệt lên bài tiết corticoid do cơ thể tự sản xuất ra, trong đó thuốc flixotide ít gây ảnh hưởng hơn.

Các nghiên cứu lâm sàng đánh giá tác dụng của corticoid đường hít lên hệ thống xương

Đầu tiên người ta nghiên cứu ảnh hưởng của corticoid đường hít lên mật độ xương. Một nghiên cứu dọc trên 33 bệnh nhân hen phế quản (16 nam và 17 nữ, tuổi trung bình 50), dùng liều cao corticoid dạng hít trong thời gian 2 năm. Kết quả nghiên cứu không cho thấy có sự mất xương. Người ta cũng tiến hành nghiên cứu ảnh hưởng của corticoid đường hít lên tỷ lệ gãy xương.

Một nghiên cứu được báo cáo tại Hội nghị loãng xương thế giới cho thấy dùng corticoid đường hít cũng làm tăng tới 50% nguy cơ xẹp đốt sống và 15% nguy cơ gãy xương ở các vị trí khác ngoài cột sống. Tuy nhiên do tỷ lệ này cũng tương tự ở nhóm bệnh nhân hen dùng thuốc giãn phế quản nên hiện nay người ta vẫn chưa rõ sự tăng nguy cơ này là do chính mức độ nặng của bản thân bệnh, chứ chưa chắc đã do corticoid dùng đường hít. Một nghiên cứu khác đánh giá tỷ lệ gãy xương đốt sống trên hai nhóm bệnh nhân dùng corticoid đường uống và đường hít cho thấy việc sử dụng corticoid đường hít ở bệnh nhân hen phế quản, cho phép giảm liều, thậm chí dừng hẳn corticoid đường uống. Điều này cho phép cải thiện tình trạng xương và làm giảm nguy cơ gãy xương cột sống.

Các nghiên cứu cho thấy dùng corticoid dạng hít có ảnh hưởng rất ít, thậm chí là bằng không, lên mô xương và nguy cơ gãy xương. Cho đến nay người ta vẫn chưa thấy có bất kỳ trường hợp nào bị các biến chứng xương kể trên khi dùng corticoid đường hít. Tuy nhiên cần phải đánh giá cả các yếu tố nguy cơ gãy, loãng xương khác trên nhóm bệnh nhân này, ví dụ như mãn kinh, để có kế hoạch dự phòng và điều trị loãng xương ở những bệnh nhân hen phế quản dùng corticoid dạng hít. Chính vì vậy nên đã có những cố gắng đầu tiên dùng thuốc phòng ngừa loãng xương trên những bệnh nhân này, ví dụ như biphosphonat hay bổ sung canxi.

Theo SKĐS

Bé gái lên cơn hen tim tái được cứu sống

Lần đầu tiên khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) tiếp nhận bệnh nhi trong tình trạng sốt cao, khó thở, tím tái, co rút lồng ngực, nhịp tim 210 lần/phút.

Theo bác sĩ Nguyễn Thành Nam, khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), 3 tuần trước bé Nguyễn Minh H (Hoàng Mai, Hà Nội) nhập viện trong tình trạng khó thở rất nặng và được điều trị bằng thuốc giãn phế quản. Mới ra viện được 5 ngày thì đến 6/3, trẻ lại tiếp tục đến cấp cứu trong tình trạng nặng hơn, nhịp tim nhanh, kích thích, vật vã sau đó li bì. Tiền sử gia đình không có ai bị dị ứng hay hen phế quản.

Trẻ được chẩn đoán bị hen phế quản cấp rất nặng. Trước đó, bé chưa có đợt ho, khò khè nào. Bệnh nhi được điều trị tích cực, khí dung, kết hợp các loại thuốc tuy nhiên tình trạng vẫn không cải thiện, co thắt phế quản nhiều, thở kiệt sức. Cuối cùng các bác sĩ quyết định đặt nội khí quản cho thở máy và kết hợp các thuốc khác điều trị hen. Đến ngày 12/3, tình trạng bệnh dần cải thiện, trẻ được cai máy thở.

be_gai_len_hen_duc_cuu_songTheo PGS.TS. Nguyễn Tiến Dũng, những trường hợp trẻ nhỏ bị hen khoa vẫn gặp nhưng diễn biến bệnh thường nhẹ và chữa dễ hơn.

Phó giáo sư Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) cho biết, những trường hợp trẻ nhỏ bị hen khoa vẫn gặp nhưng diễn biến bệnh thường nhẹ và chữa dễ hơn. Trường hợp này bệnh rất nặng, việc cứu chữa cũng khó hơn rất nhiều. Thường trẻ lớn chỉ cần thở máy 1-2 ngày, thậm chí 3 ngày là đã ổn, trong khi bé này phải thở máy đến 6 ngày. Các biểu hiện lên cơn hen cấp ở trẻ cũng giống như người lớn, tuy nhiên trẻ kiệt sức rất nhanh, thời gian chữa cũng lâu hơn.

Theo ông, nguyên nhân khởi phát cơn hen ở bé Như có thể do bụi vải, gia đình có nghề làm may ở nhà. Vì thế, khi ra viện cha mẹ cần tránh cho trẻ tiếp xúc với vải vóc ở nhà, đặc biệt là phải xịt thuốc dự phòng hen.

PGS Dũng cho rằng chẩn đoán hen ở trẻ dưới 2 tuổi rất khó. Đối với trẻ dưới một tuổi lại càng khó hơn, dễ chẩn đoán nhầm sang viêm phổi, viêm tiểu phế quản. Nếu đúng là hen thì khi dùng thuốc giãn phế quản, trẻ sẽ có đáp ứng rất tốt. Hen phế quản là bệnh mãn tính của đường hô hấp gây ra hiện tượng tăng phản ứng phế quản. Nó thường có các đợt khò khè, thở ngắn hơi, nặng ngực và ho tái phát đặc biệt về đêm và sáng.

Đối với trẻ nhỏ, cha mẹ cần đăng ký kiểm soát hen lâu dài cho bé tại một một cơ sở chuyên khoa (ít nhất là 18 tháng). Trong thời gian này, dù con không bị lên cơn hen thì vẫn phải được khám theo chỉ định của bác sĩ, tránh tình trạng thấy con có vẻ đỡ thì không đưa con tới khám nữa.

Theo 24h

Đề phòng bệnh hen cho trẻ em

Trước đây người ta cho rằng, hen phế quản đơn thuần là tình trạng khó thở do co thắt các nhánh phế quản. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học gần đây đã chứng minh được vai trò hết sức quan trọng của yếu tố viêm trong cơ chế bệnh sinh của hen, từ đó quan điểm điều trị bệnh cũng đã có những thay đổi về căn bản, tập trung chủ yếu vào điều trị dự phòng với các thuốc có tác dụng chống viêm.

Bên cạnh hiệu quả điều trị, mức độ an toàn của thuốc cũng là một vấn đề được đặt lên hàng đầu vì cơ thể trẻ em thường nhạy cảm hơn với các độc tính của thuốc. Dưới đây là 3 nhóm thuốc chủ yếu được dùng trong điều trị dự phòng hen ở trẻ em.

benh_hen_o_tre

Corticoid dạng hít

Trong vài thập kỷ gần đây, các loại thuốc corticoid dạng hít như budesonide, fluticasone, beclomethasone… đã được sử dụng rộng rãi và khẳng định được vai trò then chốt trong chiến lược điều trị dự phòng hen phế quản ở cả trẻ em và người lớn. Nhiều nghiên cứu khoa học cũng được thực hiện để kiểm chứng hiệu quả điều trị và tính an toàn của các thuốc này đối với hen ở trẻ em. Kết quả thu được của hầu hết các nghiên cứu trên đều cho thấy, khi được sử dụng đúng liều lượng, đúng cách phun hít và tuân thủ điều trị nghiêm túc, corticoid dạng hít giúp giảm rõ rệt các triệu chứng hen, giảm số đợt hen cấp, nhu cầu sử dụng thuốc cắt cơn hen và giúp cải thiện chức năng phổi. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cũng khẳng định, corticoid dạng hít là an toàn với trẻ em ở liều điều trị thông thường, kể cả khi sử dụng kéo dài. Tuy nhiên, những nghi ngại về tính an toàn của corticoid hít đối với trẻ vẫn tồn tại khi có một số bằng chứng cho thấy, sử dụng corticoid hít liều cao và kéo dài có thể ảnh hưởng đến sự phát triển chiều cao, mật độ xương và chức năng tuyến thượng thận của trẻ, mặc dù lợi ích của thuốc đem lại khi hen được kiểm soát tốt có thể lớn hơn so với các nguy cơ của thuốc. Để giảm thiểu những nguy cơ do corticoid hít gây ra, cần xác định liều thấp nhất của thuốc đủ hiệu quả kiểm soát hen với mỗi trẻ. Ngoài ra, khi đã đạt được kiểm soát hen trong ít nhất 3 tháng liên tục, cần cân nhắc giảm bậc điều trị bằng cách giảm liều corticoid hít đến mức thích hợp để giảm nguy cơ tác dụng phụ và giá thành điều trị.

Gần đây, các nhà khoa học đang tiếp tục nghiên cứu và phát triển thêm những loại corticoid hít thế hệ mới, hiệu quả và an toàn hơn với trẻ em. Ciclesonide là một ví dụ, với công thức phân tử nhỏ, thuốc có thể lắng đọng được ở các đường thở ngoại biên và đem lại hiệu quả điều trị cao hơn. Nghiên cứu cũng cho thấy, ciclesonide ít ảnh hưởng hơn đến sự phát triển chiều dài xương của trẻ so với một số corticoid hít cũ.

Montelukast

Montelukast là một thuốc có tác dụng ức chế leukotrien, nhóm hoạt chất trung gian có tham gia vào nhiều khâu trong phản ứng viêm niêm mạc đường thở, gây co thắt và tăng tính phản ứng phế quản. Các loại leukotriene được sản xuất với số lượng lớn ở niêm mạc đường hô hấp của bệnh nhân hen, kể cả những người đang được điều trị với glucocorticoid đường hít. Trước những lo ngại về nguy cơ tác dụng phụ của corticoid hít đối với trẻ em, chiến lược điều trị hen ở nhóm tuổi này đã có những đổi mới quan trọng trong thời gian gần đây, với việc mở rộng dùng những thuốc kiểm soát hen không chứa corticoid và montelukast là một trong những thuốc này. Với các bằng chứng y học có được đến nay, montelukast được chỉ định dùng đơn trị liệu trong điều trị dự phòng các trường hợp hen nhẹ hoặc phối hợp với corticoid hít trong những trường hợp hen không kiểm soát được bằng corticoid hít đơn thuần ở trẻ em từ 6 tháng đến 2 tuổi trở lên, đặc biệt các trường hợp hen có kết hợp với viêm mũi dị ứng. Montelukast có thể là một sự lựa chọn thích hợp ở trẻ em vì có độ an toàn khá cao, dùng đường uống nên dễ sử dụng và có hàm lượng khá linh hoạt, phù hợp với các nhóm tuổi khác nhau.

Các thuốc cường bêta 2 tác dụng kéo dài

Có hai loại thuốc cường bêta 2 tác dụng kéo dài dạng hít được sử dụng trong điều trị dự phòng hen phế quản là formoterol và salmeterol, trong đó, formoterol có tác dụng giãn phế quản khởi phát khá nhanh so với salmeterol. Hiện nay, formoterol được cấp phép sử dụng trong điều trị dự phòng hen ở trẻ em trên 6 tuổi và với salmeterol là ở trẻ trên 4 tuổi. Các nghiên cứu cho thấy, với trường hợp hen ở trẻ em không kiểm soát được bằng corticoid hít đơn thuần, việc phối hợp thêm các thuốc cường bêta 2 kéo dài đem lại hiệu quả kiểm soát hen tốt hơn so với việc tăng gấp đôi liều corticoid hít hoặc phối hợp thêm các thuốc khác. Formoterol và salmeterol nên được dùng phối hợp với corticoid hít vì sự phối hợp này không chỉ giúp tăng cường hiệu quả kiểm soát hen mà còn có thể giảm thiểu nguy cơ tác dụng phụ và “nhờn thuốc” của hai loại thuốc trên khi sử dụng kéo dài.

Theo suckhoevadoisong

bài thuốc giúp giữ gìn sức khoẻ đường hô hấp lúc chuyển mùa

Khi trời sang thu, độ ẩm không khí giảm dần, thời tiết se lạnh, khả năng chống đỡ bệnh tật của cơ thể giảm; những đợt gió mùa khiến không khí nhiều bụi… là điều kiện thuận lợi để các loại virut, vi khuẩn gây bệnh phát triển. Với trẻ em và người già đây là lúc dễ bị cảm cúm và viêm nhiễm đường hô hấp như: viêm họng, hen phế quản, viêm mũi dị ứng…

Để chủ động phòng tránh các bệnh này khi giao mùa, xin giới thiệu một số bài thuốc để bạn đọc tham khảo áp dụng.

Viêm mũi dị ứng

Bệnh thường dai dẳng, khi trời trở lạnh, độ ẩm biến đổi thất thường là bệnh tái phát. Người bệnh thường có biểu hiện ngạt mũi, chảy nước mũi, hắt hơi, ngứa trong mũi, cuốn mũi sưng nề, xuất tiết nhiều kèm theo đau đầu, toàn thân mệt mỏi. Dùng một trong các bài thuốc:

bai_thuoc_tri_benh_ho_hap_01

 Cát cánh là một vị thuốc trị viêm họng do phong hàn.

Bài 1:

phòng phong 10g, kinh giới 12g, thạch xương bồ 16g, tế tân 10g, nam hoàng bá 12g, bạch chỉ 10g, xuyên khung 10g, cát cánh 16g, hoàng kỳ 12g, thương nhĩ tử 16g, chi tử 12g, hạ khô thảo 12g, lá và cây cứt lợn 16g. Sắc uống ngày 1 thang.

Bài 2: xuyên khung 12g, bạch chỉ 10g, bán hạ 10g, quả ké 16g, bồ công anh 20g, đinh lăng 20g, kinh giới 16g, nam hoàng bá 16g, trần bì 12g, cát cánh 16g, sài đất 16g, chi tử 12g, đương quy 12g, sâm bố chính 16g, cam thảo 10g. Sắc uống ngày 1 thang.

Viêm, đau họng: Do thời tiết lạnh, sức đề kháng giảm sút, phong hàn thừa cơ xâm nhập gây bệnh. Người bệnh có các triệu chứng: đau họng, nuốt khó, tiếng nói thô, ho khạc đờm, có thể sốt nhẹ. Kiểm tra họng sẽ thấy họng đỏ, sưng nề, có sung huyết. Dùng một trong các bài thuốc:

Bài 1: tía tô, kinh giới, thạch xương bồ, xạ can mỗi vị 12g; huyền sâm, phòng sâm, đại táo, cam thảo mỗi vị 8g; lá xương sông, tang bạch bì, xa tiền thảo mỗi vị 16g; sinh khương 4g. Sắc uống ngày 1 thang chia 3 lần.
Bài 2: ngân hoa 10g, liên kiều 12g, thổ phục linh 19g, kinh giới 12g, phòng phong 10g, trần bì 10g, cát cánh 16g, mạch môn 16g, thiên môn 12g, đương quy 16g, huyền sâm 15g, hoàng kỳ 16g, cam thảo 12g, ngũ vị 12g, mơ muối 12g. Sắc uống ngày 1 thang chia 3 lần. Uống 7 – 10 ngày là một liệu trình. Công dụng: chống viêm, hoạt huyết, thông phế đạo, giảm ho.

Hen phế quản

Thời tiết sang thu, nhiệt độ ngày và đêm chênh lệch nhiều làm bệnh hen tái phát, xuất hiện cơn hen, người bệnh khó thở, phế nang bị co thắt gây thiếu ôxy. Dùng một trong các bài thuốc:

Bài 1: bán hạ chế 10g, hậu phác 12g, ngưu tất 16g, ngũ vị 16g, cát cánh 12g, trần bì 12g, mạch môn 16g, tang bạch bì 16g, tang ký sinh 16g, cát căn 15g, tía tô 12g, sinh khương 4g. Sắc uống ngày 1 thang chia 3 lần.

bai_thuoc_tri_benh_ho_hap_02

Rễ xương sông có tác dụng cắt cơn hen, dùng trước hoặc trong cơn hen rất tốt.

Bài 2:

phòng phong 10g, kinh giới 12g, tía tô 16g, thạch xương bồ 16g, bán hạ 12g, hậu phác 12g, rễ xương sông 16g, rễ chanh 12g, ngân hoa 10g, cát căn 16g, phòng sâm 16g, bối mẫu 10g, tang bạch bì 16g, xa tiền 12g, chích cam thảo 12g, trần bì 10g. Sắc uống ngày 1 thang. Công dụng: cắt cơn hen, dùng khi đang cơn hen hoặc trước cơn hen rất tốt.

Theo suckhoevadoisong