Tag Archives: chế độ ăn

Dinh dưỡng cho người tăng huyết áp

Tăng huyết áp (THA) là một bệnh phổ biến và có xu hướng ngày một tăng ở nước ta. Stress do áp lực cuộc sống và công việc, chế độ ăn quá nhiều muối, thịt và mỡ động vật, ít rèn luyện thể lực, ít rau xanh… là những căn nguyên chính khiến số người mắc tăng huyết áp tăng cao ở Việt Nam.

Ăn nhiều mỡ và bệnh tăng huyết áp
Ảnh hưởng của dầu mỡ lên hệ tim mạch rất khác nhau. Hầu hết các loại mỡ động vật đều có chứa cholesterol và chứa từ 60-90% acid béo bão hoà (trừ mỡ cá hay mỡ một số loài chim có chứa ít hơn) nên mỡ động vật không có lợi cho phòng chống THA. Các loại dầu thực vật không có cholesterol và chứa ít (dưới 40%) acid béo bão hòa (trừ dầu dừa và dầu nhân hạt cọ) nên dầu thực vật là loại thực phẩm có lợi cho phòng chữa bệnh THA. Mỗi người một ngày ăn vào khoảng 300-500mg cholesterol. Thức ăn chứa nhiều cholesterol là thịt, gan, óc, lòng đỏ trứng, bầu dục, lòng non… Khi cholesterol tăng nhiều trong máu, nó sẽ bị lắng đọng và tích luỹ quá mức ở tế bào nội mạc để dần hình thành mảng đông lipid và phát triển thành những mảng vữa xơ động mạch. Làm cho thành mạch kém đàn hồi, dẫn đến THA.

Lòng lợn mắm tôm là món ăn chứa nhiều cholesterol và muối, người tăng huyết áp cần phải tránh.

Lòng lợn mắm tôm là món ăn chứa nhiều cholesterol và muối, người tăng huyết áp cần phải tránh.

Muối ăn góp phần tích cực khiến huyết áp tăng cao
Nói muối ăn (NaCl) thực chất là nói đến vai trò của ion Na trong muối ăn vì nó ảnh hưởng tới việc giữ nước trong cơ thể. Trong điều kiện bình thường, các hormon và thận cùng phối hợp điều hoà việc đào thải Na ăn vào. Khi quá khả năng điều chỉnh của cơ thể, hệ thống động mạch có thể tăng nhạy cảm. Tế bào cơ trơn tiểu động mạch ứ Na sẽ ảnh hưởng đến độ thấm của calci qua màng, làm tăng khả năng co thắt của tiểu động mạch gây tăng huyết áp. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo người có tuổi không nên dùng quá 6g muối/ngày (trong đó 40% từ các thực phẩm chế biến sẵn, 40% từ nấu nướng, 20% từ thức ăn tự nhiên). Các cuộc điều tra cho thấy: ở nơi ăn nhiều muối, tỉ lệ tăng huyết áp cao hơn những nơi khác. Muốn phòng và chữa bệnh tăng huyết áp cần giảm lượng muối ăn vào chỉ còn dưới 4g muối/ngày (1,5g Na) hoặc ít hơn nữa, có nghĩa là chỉ nên ăn rất nhạt, nấu nướng dùng ít mắm muối hoặc phải chọn thực phẩm chứa ít muối.

Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn
Ít natri, giàu kali: hạn chế muối xuống dưới 6g/ngày, ăn nhiều rau quả để tăng kali trừ khi có ít nước tiểu. Không ăn các món mặn như dưa, cà muối, mắm tôm, cá biển…
Hạn chế các thức ăn có tác dụng kích thích thần kinh và tâm thần: rượu, cà phê, trà đặc.
Tăng sử dụng các thức ăn uống có tác dụng an thần, hạ áp, lợi tiểu như canh lá vông, hạt sen, ngó sen, chè sen vông, nước rau, nước luộc ngô…
Hạn chế chất béo, đường bột, bánh kẹo, ăn nhiều rau quả tươi.

Nguồn sức khỏe đời sống

Thực đơn cho người béo phì

– Hãy lựa chọn các thực phẩm giàu protein như: Tôm, cua, cá, sữa đậu nành, trứng, sữa bột tách bơ, sữa chua làm từ sữa gầy, đậu để vẫn đảm bảo lượng protein cần thiết cho cơ thể.

– Cung cấp đủ vitamin và muối khoáng: Những khẩu phần ăn dưới 1.200 Kcal thường thiếu hụt vitamin và khoáng chất cần thiết như: Canxi, sắt, vitamin E…

– Ăn rau xanh và quả chín 500g/ngày, nên chế biến ở dạng luộc, nấu canh, làm nộm, rau trộn xa lát.

– Ăn muối rất hạn chế, chỉ dưới 6g/ngày, nếu có tăng huyết áp thì chỉ 2-4g/ngày.

beo-phi

Ngoài ra, bạn có thể thực hiện một chế độ ăn rất thấp năng lượng là chế độ ăn dạng lỏng, năng lượng 800Kcal/ngày. Việc thực hiện chế độ ăn thấp năng lượng chỉ nên kéo dài 12- 16 tuần và dạng ăn này thay thế hoàn toàn các bữa ăn với thức ăn thông thường.

Ngoài việc áp dụng một chế độ ăn đặc biệt, bạn cũng nên duy trì việc luyện tập thể thao ít nhất 30phút/ngày với các loại hình như đi bộ, bơi, thể dục nhịp điệu, đạp xe đạp… Với 1kg chất béo của cơ thể cung cấp đủ năng lượng cho đi bộ hoặc đi bộ nhanh 100km. Nếu bạn đi bộ được 2,5km (tức là mất 20 – 30phút đi bộ) một ngày và thực hiện đều đặn như vậy trong 5ngày/tuần thì bạn sẽ giảm được khoảng 6,5kg chất béo trong vòng 1 năm với điều kiện không ăn thừa năng lượng.

Chuyên gia tư vấn Kim Mai

Theo gia đình

Cần giảm cân đúng cách để bảo vệ sức khỏe

 Nguy cơ bệnh tim mạch

Hai dạng béo phì thường gặp là: mỡ thừa tập trung tại vùng bụng, thường gặp ở nam giới (gọi là “bụng bia” hay người hình quả táo) và tích lũy mỡ nhiều ở vùng mông và đùi, thường gặp ở phụ nữ (người hình quả lê). Kiểu béo phì ở bụng có liên quan với sự gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đặc biệt là bệnh mạch vành và đột qụy.

Các phương pháp giảm cân nhanh thường chỉ mang lại tác động giảm lượng nước trong cơ thể mà không có tác động làm giảm khối mỡ trong cơ thể đặc biệt là lượng mỡ trong máu. Lượng mỡ trong máu cao khiến hàm lượng cholesterol trong máu cũng tăng cao. Nồng độ cholesterol toàn phần trong máu dưới 5,2mmol/dl được coi là bình thường. Khi cholesterol tăng cao sẽ đồng nghĩa với nguy cơ đột qụy tim mạch tăng cao theo tuyến tính. Các nhà khoa học khuyến cáo, nếu bạn là nam giới, tốt nhất không nên để vòng bụng vượt quá 90% vòng mông, nếu bạn là phụ nữ, cố gắng duy trì con số này dưới 80%.
giam-can-dung-cach-de-bao-ve-suc-khoe
Hội chứng rối loạn chuyển hóa

Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng: năng lượng dư thừa là nguyên nhân chính của thừa cân – béo phì. Nhưng, giảm cân bằng cách cắt giảm triệt để việc dung nạp thức ăn vào cơ thể lại khiến cơ thể thiếu các loại chất béo, đạm, vitamin và các khoáng chất thiết yếu. Đây là nguyên nhân khiến cơ thể không thể tổng hợp các chất cần thiết làm rối loạn quá trình chuyển hoá và gây ra nhiều bệnh nghiêm trọng như: rối loạn mỡ máu, tiểu đường, suy nhược sinh dục…

Suy nhược cơ thể, mất tập trung

Nhịn ăn, bỏ bữa và tránh xa các loại thịt cá là một trong những sai lầm nghiêm trọng của những người đang muốn giảm cân. Thực tế, khi nhịn ăn hoặc thực hiện chế độ ăn kiêng bất hợp lý, đồng nghĩa với việc lượng calo và dưỡng chất đưa vào cơ thể bị cắt giảm nghiêm trọng. Điều này không những không đảm bảo đủ năng lượng cho nhu cầu hoạt động hàng ngày mà còn khiến cơ thể thiếu chất. Trong quá trình giảm cân, nếu cơ thể rơi vào tình trạng uể oải, mệt mỏi, mất tập trung, chuyên gia khuyên bạn nên dừng ngay quá trình giảm cân và tìm kiếm một phương pháp giảm cân mới phù hợp hơn với thể trạng của bạn.

Cách giảm cân an toàn

Kiểm soát chế độ ăn: Một trong những vấn đề quan trọng nhất để giảm cân đó chính là có thực đơn ăn uống khoa học. Bí quyết được các chuyên gia đưa ra đó là: bổ sung nhiều rau và hoa quả vào bữa ăn hàng ngày, hạn chế ăn các chất béo và uống các dạng nước có cồn, nước ngọt; không nên ăn sau 20h.
giam-can-dung-cach-de-bao-ve-suc-khoe1
Tập luyện nhẹ: Mỗi ngày bạn nên dành ra khoảng 20 phút để tập một bài thể dục nhẹ hoặc đi bộ. Việc này vừa giúp cho bạn giảm được cân, vừa giúp nâng cao sức khỏe, giải tỏa căng thẳng và giúp đem lại giấc ngủ ngon.

Uống mỗi ngày 2l nước lọc: Uống nước để giảm cân là một phương pháp khoa học và đã được chứng minh rõ ràng. Nếu bạn không uống nước, các chất béo trong cơ thể sẽ rất khó tiến hành trao đổi chất và kết quả là khiến cho trọng lượng cơ thể tăng lên nhiều. Chức năng tiêu hóa của cơ thể cần nước, chức năng nội tiết cũng vậy, sự chuyển hóa các chất độc hại dựa vào nước để loại bỏ độc tố ra ngoài, uống nước đầy đủ còn có thể tránh rối loạn tiêu hoá. Bạn có thể uống nước nửa giờ sau khi ăn để hỗ trợ quá trình này.

Sử dụng các sản phẩm hỗ trợ giảm cân: Giải pháp được các chuyên gia khuyên dùng dành những người bận rộn hoặc đã thực hiện các bước giảm cân trên mà không hiệu quả là sử dụng sản phẩm hỗ trợ giảm cân. Bạn lưu ý nên sử dụng các sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, có giấy phép của Bộ Y tế như LiteFit USA.

Phương Thảo

Theo sức khỏe đời sống

Nguyên nhân người béo phì rất khó giảm cân

Ngay cả khi không béo phì, việc duy trì trọng lượng cơ thể đã có thể là một cuộc đấu tranh bởi sự cám dỗ của những món ăn ngon hay làm sao để tập thể dục đều đặn. Nhưng đối với người béo phì “cuộc chiến” này còn cam go hơn rất nhiều.

Theo một nghiên cứu mới đây, sau một thời gian tiêu thụ quá nhiều chất béo, cơ chế hoạt động của dạ dày cũng khó để trở lại như bình thường

nguyen-nhan-nguoi-beo-phi-rat-kho-giam-can

Nghiên cứu được thực hiện ở chuột để biết rằng cuối cùng, việc tiêu thụ nhiều chất béo có ảnh hưởng như thế nào trong việc giảm cân. Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy những tác động từ Leptin-kích thích tố giúp cân bằng năng lượng và có nhiệm vụ ra tín hiệu cho não biết cơ thể đã no, từ đó, giúp kiềm chế lượng thức ăn vào cơ thể.

Tác giả chính của nghiên cứu này, GS. Amanda Page cho biết: “Với những con chuột có chế độ ăn giàu chất béo, kích thích tố Leptin đã bớt nhạy trong việc ra tín hiệu cho não biết là cơ thể đã no. Có nghĩa là những người béo phì sẽ phải ăn nhiều hơn người bình thường thì mới có cảm giác no, vì thế họ rất khó giảm cân”.

Các nhà nghiên cứu đã chia chuột thành 3 nhóm và thử nghiệm trong 24 tuần. Một nhóm chuột được nuôi với chế độ ăn uống đạt chuẩn, một nhóm tiêu thụ nhiều chất béo, còn một nhóm tiêu thụ nhiều chất béo trong thời 12 tuần đầu, sau đó, tiêu thụ một chế độ ăn đạt chuẩn trong 12 tuần tiếp theo. Kết quả cho thấy rằng tác dụng của Leptin đã bớt nhạy ở những con chuột có chế độ ăn giàu chất béo sau đó chuyển sang chế độ ăn đạt chuẩn.

Điều này có thể giải thích tại sao người béo lại thường quay lại với chế độ ăn giàu chất béo như trước.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh(CDC), hơn 1/3 người Mỹ được coi là béo phì. CDC cho rằng việc nắm được chỉ số khối của cơ thể sẽ tìm ra cách để đạt được và duy trì một trọng lượng khỏe mạnh và hoạt động thể chất thường xuyên có thể giúp chống lại béo phì. Nhưng trên hết, người béo phì cần có mục tiêu để có thể giảm cân dễ dàng hơn.

Mai Phương

Theo Medicaldaily

Điều trị nhiễm nấm bằng chế độ ăn

Nấm da thường phát triển ở những vùng như gốc móng tay, quanh răng, vùng bụng dưới, âm đạo và khe kẽ giữa các nếp gấp da gây ngứa và rát. Bệnh có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào.

Nấm da thường phát triển ở những vùng như gốc móng tay, quanh răng, vùng bụng dưới, âm đạo và khe kẽ giữa các nếp gấp da gây ngứa và rát. Bệnh có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào.
Nhiễm nấm men, còn gọi là nấm Candida, hay xảy ra ở âm đạo và có thể lây sang nam giới khi quan hệ tình dục. Hiện có nhiều thuốc có thể điều trị hiệu quả bệnh nấm âm đạo, tuy nhiên người bệnh cần đi khám chứ không nên tự ý mua thuốc về dùng, vì việc sử dụng thuốc không đúng có thể làm cho nấm phát triển mạnh hơn.

Dưới đây là những thực phẩm góp phần giúp cho việc phòng và điều trị nhiễm nấm hiệu quả:

1. Giấm táo

Giấm táo rất tốt vì nó có thể tiêu diệt hoàn toàn nấm men và chứa cái dấm có lợi cho sức khỏe. Do đó bạn có thể pha 6 thìa cà phê giấm táo vào nước và uống hằng ngày hoặc trộn với rau, salát hoặc thức ăn. Bạn cũng có thể pha giấm táo với mật ong và uống hằng ngày.
nhiem-doc-da
2. Sữa chua

Sữa chua nguyên chất không đường cũng giúp điều trị nhiễm nấm. Bạn có thể ăn sữa chua sau bữa ăn chính vì nó giúp ích cho tiêu hóa.
Có thể dùng men sữa chua để tự làm sữa chua ở nhà. Thậm chí bạn có thể làm sữa chua từ các loại sữa khác như hạnh nhân và đậu nành.

Gừng

Gừng cũng rất có tác dụng trong điều trị nhiễm nấm. Bạn có thể nghiền nhỏ các lát gừng và uống cùng với nước, hoặc cho thêm vào thức ăn khi nấu nướng. Là một loại kháng sinh tự nhiên, bạn cũng có thể dùng nước ép gừng pha với ajoene 1% để bôi lên vùng bị nấm.

4. Nước

Nước cũng có tác dụng điều trị nấm men, vì vậy bác sĩ thường khuyên bạn uống 8 cốc nước mỗi ngày. Bạn càng uống nhiều nước thì nấm sẽ càng giảm nhanh. Lượng nước tiểu tăng lên sẽ giúp rửa sạch loại đường là môi trường cho nấm phát triển. Tốt nhất là dùng nước sạch tự nhiên để không có độc chất.

5. Chế độ ăn ít carbonhydrat (chế độ ăn low-carb)

Phụ nữ có thể khắc phục tình trạng nhiễm nấm nếu ăn nhiều những thực phẩm trong chế độ ăn low-carb như rau xanh, cá, trứng, đậu lăng, các loại hạt, thịt gia cầm và thịt bò. Đừng ăn lạc, hạt điều và những loại rau nhiều tinh bột. Không ăn phomát vì nó có chứa nhiều nấm men. Chọn những loại thực phẩm không có gluten để thay thế cho bột mì.

Cùng với những biện pháp trên, bạn cũng cần giữ gìn vệ sinh sạch sẽ để tránh lây nhiễm nấm cho người xung quanh.

Theo gia đình

Chế độ ăn giảm cân – giải độc bằng trái cây

Bạn đang cần giảm cân cấp tốc thì chế độ ăn giảm cân – giải độc bằng trái cây trong vòng 3 ngày chắc chắn sẽ là gợi ý tuyệt vời.

Chế độ ăn kiêng giải độc bằng trái cây trong vòng 3 ngày là phương pháp giảm cân dễ dàng và giải độc hiệu quả. Phương pháp này được sáng lập bởi chuyên gia dinh dưỡng Jay Robb. Nó bao gồm việc ăn trái cây cứ mỗi hai giờ một lần kết hợp với sinh tố protein (chế biến từ các loại trái cây chứa nhiều protein như bưởi, chuối, nho, lê…), ăn rau củ và các loại protein nạc.

Tác giả của chế độ ăn kiêng này, Jay Robb cho biết: “Trong suốt 3 ngày ăn trái cây giảm cân – giải độc, cơ thể bạn sẽ được giải phóng khỏi gánh nặng tiêu hóa những loại thức ăn giàu đạm hoặc các loại thực phẩm nhiều năng lượng khác. Mặt khác trái cây là loại thực phẩm hoàn toàn tự nhiên nên giúp cơ thể bạn được làm sạch hoàn toàn”.

che-do-an-giam-can-giai-doc-bang-trai-cay

Thực đơn ăn kiêng – giải độc bằng trái cây

Chế độ ăn giảm cân – giải độc bằng trái cây đang được đánh giá là một trong những chế độ ăn giải độc hiệu quả nhất hiện nay, bởi nó chỉ kéo dài trong 3 ngày nhưng lại cung cấp cho cơ thể một lượng lớn các chất dinh dưỡng lành mạnh, có lợi cho sức khỏe.

Bạn có thể tham khảo thực đơn giảm cân – giải độc trong 3 ngày dưới đây:

Ngày 1:
Đây là bước đầu tiên và rất quan trọng để cơ thể thích nghi trong ngày thứ 2 và ngày thứ 3 của chế độ ăn giảm cân – giải độc bằng trái cây.

Ngày đầu tiên trong chế độ ăn giảm cân – giải độc bằng trái cây, bạn sẽ bắt đầu với một cốc sinh tố trái cây giàu protein lúc 8h sáng và bạn cần tuân thủ một nguyên tắc là bữa ăn cuối cùng trong ngày sẽ kết thúc lúc 6h chiều. Trong suốt thời gian từ 8h sáng đến 6h chiều, bạn cần uống sinh tố protein cứ mỗi hai giờ một ly.

Theo Jay Robb, một ly sinh tố protein lý tưởng có trọng lượng khoảng 170g và không nên chứa những chất như canxi casenate, casein, matri casenate, đường fructose, aspartame, đường, đường mía, hương vị nhân tạo, màu nhân tạo và kali acesulfame.

Sau khi uống sinh tố protein, bạn nên uống một cốc nước lọc từ 220 đến 350ml.

Bữa tối lúc 6h chiều bạn có thể ăn rau sống trộn cùng một hoặc hai muỗng dầu ô liu, chanh hoặc quất. Món chính bạn có thể ăn từ hai đến ba lòng trắng trứng hoặc tối đa là 100 đến 200g thịt nạc.

Ngày thứ 2 và ngày thứ 3
Ngày thứ 2 và ngày thứ 3 mới là ngày ăn kiêng thực sự. Cứ hai giờ một lần kể từ 8h sáng tới 4h chiều bạn cần ăn một khẩu phần trái cây tươi. Sau khi ăn trái cây, bạn cũng cần uống một cốc nước lọc.

Bữa tối bao gồm các món salad rau trộn cùng dầu oliu và nước cốt chanh. Tùy vào sở thích mà bạn có thể lựa chọn những loại rau phù hợp tuy nhiên tốt nhất là bạn nên chọn những loại rau lá xanh như rau cải, rau muống…

Lời khuyên của tác giả Jay Robb

Thực hiện chế độ ăn giảm cân – giải độc bằng trái cây mỗi tuần trong 12 tuần liên tiếp nếu bạn muốn giảm cân thật hiệu quả và an toàn. Còn nếu bạn chỉ muốn giải độc cho cơ thể thường xuyên, chỉ cần ăn theo chế độ này một tháng một lần.

Khi thực hiện chế độ ă giảm cân – giải độc, bạn không được uống rượu bia, các loại nước có gas hoặc thậm chí là nước trái cây mà chỉ được uống nước tinh khiết hoặc sinh tố protein. Ngoài ra, bạn cũng cần tránh những sử dụng đồ ăn đóng hộp, rau, trái cây đông lạnh hoặc chế biến sẵn.

Theo sức khỏe đời sống

Chế độ dinh dưỡng BRAT giúp bé chống tiêu chảy

 Các nhà khoa học đã đưa ra chế độ BRAT giúp bé chống tiêu chảy hiệu quả.

Hầu hết trẻ nhỏ đều ít nhất một lần bị tiêu chảy, cho dù mẹ có chăm sóc bé kỹ đến đâu đi nữa. Làm sao để giúp bé vượt qua những ngày mệt mỏi này?

Các nhà khoa học đưa ra chế độ dinh dưỡng BRAT – gồm 4 loại thực phẩm cần thiết để giúp bé chống lại tiêu chảy. Chúng là chuối (banana), gạo (rice), táo (apple) và bánh mì nướng (toast).

Chuối
chuoi-chong-tieu-chay
Chuối giúp hệ tiêu hóa hoạt động mạnh mẽ hơn. Với trẻ trong độ tuổi ăn dặm, có thể nghiền nát chuối tươi hoặc trộn chung với bột của bé.

Gạo

Cơm hoặc ngũ cốc từ bột gạo cũng là một loại thực phẩm mà bé nên ăn trong thời kỳ này. Tuy nhiên, với bé còn nhỏ mẹ chỉ nên cho bé dùng ngũ cốc hoặc cháo loãng. Gạo là thực phẩm đường bột nên sẽ lấp đầy dạ dày, giúp bé chống chọi với căn bệnh.

Táo

Táo hoặc xốt táo, sinh tố táo rất cần thiết để đẩy lùi tiêu chảy. Xốt táo chứa pectin, có khả năng liên kết phân lỏng. Đồng thời lượng đường tự nhiên trong xốt táo còn giúp bổ sung năng lượng dồi dào. Xốt táo dễ ăn, nhẹ bụng và cung cấp nước cho cơ thể trong những ngày tiêu chảy.

Tuy nhiên, các món xốt táo được làm sẵn ở ngoài thường chứa lượng đường khá lớn nên có khả năng khiến bệnh tiêu chảy của bé nặng hơn.Vì vậy, mẹ nên tự làm xốt táo hoặc kiểm tra chỉ số dinh dưỡng trên bao bì khi mua.

Đây được coi là lựa chọn khá lý tưởng vì xốt táo, hoặc táo xắt nhỏ rất dễ phối hợp với các thực phẩm khác cho trẻ, kể cả trẻ ăn dặm, thậm chí còn kích thích vị giác của bé.

Bánh mì nướng

Bánh mì khô là một phần trong chế độ dinh dưỡng cho trẻ bị tiêu chảy bởi chúng cung cấp “nguyên liệu” lớn để tạo phân ra ngoài. Bên cạnh đó, bánh mì nướng còn chứa rất nhiều cacbohydrate tạo năng lượng và pectin.

Tuy bé trong tuổi ăn dặm không thể nhai bánh mì nướng nhưng bạn có thể cắt từng miếng cho bé. Bánh mì nướng nên ăn chung với xốt táo hoặc chuối dằm thay cho bơ đường để giảm lượng chất béo.

Phụ nữ thành thị bị loãng xương nhiều hơn phụ nữ nông thôn

Loãng xương (LX) là một bệnh lão hóa của hệ thống xương của cơ thể, đặc biệt ở người cao tuổi và phụ nữ sau mãn kinh. Do vậy bất kỳ phụ nữ nào khi bước vào tuổi 55-60 cũng có thể bị LX. Tuy nhiên ở một số phụ nữ, quá trình lão hóa xương xuất hiện sớm hơn, thậm chí cả ở những người phụ nữ trẻ tuổi. LX có ý nghĩa lâm sàng quan trọng vì gãy xương do LX để lại những hậu quả nghiêm trọng đến thể chất, tinh thần cũng như chất lượng cuộc sống của người bệnh.

phu_nu_thanh_thi_bi_loang_xuong_nhieu_hon_phu_nu_nong_thon

Loãng xương ảnh hưởng xấu đến chất lượng sống

Các nguyên nhân gây LX ở phụ nữ thành thị

Chính sự thay đổi môi trường sống là một yếu tố nguy cơ gây LX. Hiện nay cùng với việc gia tăng tốc độ đô thị hóa đến chóng mặt, thì tỷ lệ LX ngày càng cao ở các đô thị. Phụ nữ ở thành thị có nguy cơ LX cao hơn ở nông thôn. Tuổi thọ đang cao lên cũng làm tăng gãy xương do LX ở châu Á. Các yếu tố sinh hoạt, ăn uống, vận động của từng cá nhân cũng làm gia tăng nguy cơ LX cho phụ nữ sống ở các đô thị. Phụ nữ bận rộn thường có chế độ ăn uống thất thường, do vậy lượng canxi đưa vào thấp mới chỉ 400mg trong khi đó cơ thể cần 800-1.000mg canxi hằng ngày. Cần chú ý rằng một số phụ nữ trẻ có chứng chán ăn do thần kinh, do áp dụng một số biện pháp nhịn ăn để giữ eo. Do vậy thường xảy ra sự thiếu hụt canxi cũng như cả các chất đạm cần thiết cho xây dựng khung xương của cơ thể. Phơi nắng là một yếu tố vô cùng quan trọng để cơ thể có thể tự sản xuất ra vitanin D, cần thiết cho hấp thu canxi vào xương. Cần chú ý rằng lạm dụng việc sử dụng kem chống nắng cũng làm giảm hấp thu vitamin D từ đó lượng vitamin D cần thiết là 400-1.000UI. Ở miền Bắc Ấn Độ có tới hơn 40% dân chúng bị thiếu hụt vitamin D. Lối sống tĩnh tại như ngồi lâu trong văn phòng, ít đi lại cũng gây LX. Cần chú ý rằng tập thể lực quá mức dẫn đến vô kinh. Tình trạng mất kinh xảy ra cả ở các nữ vận động viên điền kinh. Chế độ làm việc căng thẳng bận rộn, nhiều stress gây đau dạ dày, khiến cơ thể kém hấp thu các chất, kể cả canxi và vitamin D rất cần cho khung xương của cơ thể. Stress cũng gây rối loạn kinh nguyệt, mãn kinh sớm, là yếu tố nguy cơ cao gây LX. Hiện nay phụ nữ có xu hướng gia tăng hút thuốc lá và uống rượu, đặc biệt ở các vùng núi và uống cà phê ở thành phố. Chính các thói quen xấu này cũng làm gia tăng nguy cơ LX. Hút thuốc lá một bao mỗi ngày trong suốt giai đoạn trưởng thành có thể làm mất từ 5-10% khối lượng xương của cơ thể.

Phòng ngừa loãng xương như thế nào?

Chế độ ăn cần đa dạng, bảo đảm đầy đủ đạm và khoáng chất đặc biệt là canxi. Sữa và các sản phẩm chế tiến từ sữa (bơ, phomat, yaourt…), trứng là nguồn cung cấp canxi quan trọng. Các thực phẩm như tôm, tép, cua, cá, vừng, rau ngót, rau thơm, rau muống, rau dền, rau bí, măng khô, đậu nành, tào phớ, xúp lơ… đều giàu canxi. Tốt nhất là ăn cá kho nhừ cả xương. Ngoài ra cần bổ sung vitamin D, có trong sữa, trứng, nấm tươi, cá hồi, trai, sò… để cơ thể hấp thu được canxi. Nên ăn nhiều rau, trái cây và thức ăn chứa nhiều estrogen tự nhiên như giá đỗ, đậu nành, bắp cải, tỏi, yến mạch, lạc… vì chúng làm tăng khoáng chất trong xương. Uống trà thường xuyên giúp làm giảm nguy cơ LX do trong trà có nhiều hợp chất tạo xương. Cần có chế độ tập luyện thường xuyên  phù hợp với sức khỏe và từng lứa tuổi. Cần tập thể dục đều đặn 30 phút mỗi ngày, đi bộ nhanh, chạy chậm, tập thể dục thẩm mỹ. Ngoài ra cần tăng thời gian hoạt động ngoài trời hoặc tắm nắng để tăng tổng hợp vitamin D trong cơ thể. Để duy trì mật độ xương hợp lý cần tránh các thói quen xấu như uống rượu, cà phê, hút thuốc lá.

PGS.TS.BS. Nguyễn Vĩnh Ngọc
(Khoa khớp – BV Bạch Mai)
Theo SKĐS

Điểu chỉnh chế độ ăn để bé tăng cân tốt

Với những bé lười ăn, mẹ có thể thay đổi một chút trong chế độ ăn bằng cách trộn sữa với cháo/ bột để giảm số lần ăn trong ngày của bé.

Xin chào bác sĩ. Bé trai nhà em 6 tháng, nặng 7.3kg, dài 68cm. Bé bú sữa mẹ hoàn toàn đến tháng thứ 4, bé ăn ngon, ngủ ngon. Sau 4 tháng, khi mẹ đi làm, cháu không bú sữa công thức bằng bình mà phải dùng thìa bón, gia đình cho cháu thêm ăn bột, cháo rau nghiền.

4-5h đêm về sáng: bé bú mẹ khoảng 2 cữ, mỗi cữ bú 10-15 phút.

9h, 11h ăn 2 bữa sữa gần 100ml và bột, 13h ăn bữa cháo 100ml, 16h ăn thêm bữa sữa gần 100ml.

18h tối về mẹ cho bú 1 cữ nửa tiếng, 20h tối mẹ cho bú 1 cữ 15 phút.

21h30 ăn khoảng 200ml sữa công thức, sau đó bú mẹ đến 22h30 đi ngủ.

2-3h đêm bé thường dậy đòi ăn 60-80ml sữa công thức.

Bé ít đòi ăn, cho ăn thì ăn không cho ăn thì gục gặc rồi ngủ gà gật. Quãng 3-4 tháng bé ngủ thẳng giấc từ 11h đêm đến 4-5h sáng. Nhưng từ khi mẹ đi làm bé ngủ không ngon giấc lắm, hay dậy đêm ăn, vật vã, quay đầu, hơi quấy.

Em cho bé uống Aquadetrim ngày 1-2 giọt đều đặn từ lúc 3 tháng tuổi. Đến giờ vẫn uống. Nhưng tóc bé tháng này hầu như không mọc thêm, hơi trụi trụi phía sau gáy, không thành vành khăn rõ nét nhưng rất lơ thơ.

– Vậy em nên điều chỉnh chế độ ăn uống thế nào ạ?

– Cữ ăn dặm cuối ngày nên ăn bao nhiêu, lúc mấy giờ, chỉ ăn sữa hay ăn sữa + bột… để cho bé ngủ thẳng giấc?

– Nên cho bé uống thêm canxi hay D bổ sung không, liều như thế nào thưa bác sĩ?

Xin cảm ơn bác sĩ! (Nguyễn Linh Giang – chinagn…@yahoo.com)
tu-van-dieu-chinh-che-do-an-de-be-tang-can-tot
Trả lời:

Con em phát triển chiều cao khá tốt, cân nặng chỉ nhẹ hơn chuẩn một chút nhưng vẫn bình thường.

Hiện tượng bé ngủ không ngon giấc có thể do bị đói hoặc có khả năng bị còi xương, tuy em đã cho con uống vitamin D3 nhưng với liều như vậy là chưa đủ, ngoài ra có thể do thiếu kẽm cũng gây rối loạn giấc ngủ.

Vì vậy em nên tăng liều vitamin D3 (Aquadertrim) lên 4 giọt/ngày uống trong 3 tuần sau đó mới duy trì liều 2 giọt/ngày, bổ sung thêm 5mg kẽm dạng siro hoặc cốm/ngày.

Về chế độ ăn nếu cả ngày em đi làm không cho con bú được ban ngày thì nên tăng cường cho cháu bú mẹ buổi sáng, tối, đêm cứ khi nào bé có nhu cầu bú là cho bú.

Ban ngày em nên cho bé ăn cháo xay trộn sữa, hoặc bột ăn liền trộn sữa cũng được, mỗi bữa ăn 120 – 150ml cháo xay hoặc bột trộn sữa, ngày ăn 3 – 4 lần là đủ.

Bữa ăn dặm cuối cùng có thể ăn lúc 8h tối cũng được, cứ 30ml cháo xay hoặc bột có thể trộn 1 thìa sữa. Nên trộn lúc cháo hoặc bột đã nguội ấm thì sẽ không làm mất đi chất lượng của sữa.

Nguồn afamily

Mẹo nhỏ ăn uống cho người bệnh khớp

Sức khỏe là vàng nên trong những ngày Tết ai ai cũng chúc nhau nhiều sức khỏe. Nhưng để giữ cho thật sự khỏe mạnh trong những ngày này cũng không phải là dễ. Ngày Tết, thường là giao thời giữa mùa đông giá lạnh với mùa xuân ẩm ướt, nhất là ở các tỉnh phía Bắc, là điều kiện thuận lợi cho nhiều loại bệnh khớp phát sinh hoặc tiến triển nặng hơn. Hơn nữa ngày Tết khó tránh khỏi hiện tượng “dư thừa” dinh dưỡng, điều này thật không có lợi với người bệnh gút…

meo_nho_an_uong_cho_nguoi_benh_khop

Nấm kim châm không thích hợp cho người bệnh gút.

Bệnh nhân gút: Chế độ ăn trong những ngày Tết cần phải tuân thủ chặt chẽ hơn ngày thường. Gút là một bệnh do rối loạn chuyển hóa các nhân purin, trong đó, tăng acid uric máu là đặc điểm chính. Hậu quả là các mô có lắng đọng các tinh thể monosodium urat do chúng bị bão hòa ở dịch ngoài tế bào, do vậy mà gây nên một hoặc nhiều triệu chứng lâm sàng sau: viêm khớp và cạnh khớp cấp và mạn tính, thường được gọi là viêm khớp do gút; tích lũy vi tinh thể ở khớp, xương, mô phần mềm, sụn khớp, được gọi là tophi; lắng đọng vi tinh thể ở thận, gây bệnh thận do gút; gây bệnh sỏi tiết niệu do acid uric. Bệnh thường gặp ở nam giới, tuổi trung niên, bệnh liên quan đến chế độ ăn uống quá nhiều chất đạm, uống quá nhiều bia, rượu… Do vậy cần hạn chế tối đa uống rượu, bia vì rượu, bia làm tăng acid lactic trong máu dẫn đến tăng lắng đọng urat ở khớp. Duy trì chế độ ăn giảm đạm (protein). Đảm bảo uống đủ nước để thận có thể lọc tốt (2-2,5l/ngày), nhất là sau khi uống rượu, bia, ăn nhậu nhiều. Kiềm hóa nước tiểu để tăng đào thải acid uric qua thận bằng các loại nước khoáng có kiềm cao hoặc nước kiềm 14%. Những thực phẩm không nên ăn là thức ăn giàu purin như phủ tạng động vật (gan, óc, tim, lòng, bầu dục) một số loại nấm, măng tây, tôm, cua, cá béo, cá hộp, thịt bê, đậu hạt các loại…. Có thể ăn trứng, sữa, hoa quả.

Với người bệnh viêm khớp dạng thấp, tránh lạnh, ẩm, ăn uống hợp lý đề phòng các đợt tiến triển là quan trọng nhất. Nguyên nhân gây bệnh còn chưa rõ, bệnh được xếp vào nhóm bệnh “tự miễn dịch” với sự có mặt của yếu tố dạng thấp trong máu. Bệnh chủ yếu gặp ở nữ giới, tuổi trung niên, viêm khớp kéo dài với các đợt sưng đau khớp cấp tính. Trong đợt cấp tính, bệnh nhân thường sưng đau nhiều khớp, sốt, có thể có các biểu hiện ở các cơ quan khác. Mỗi đợt cấp tính thường kéo dài khoảng 1- 2 tuần. Nếu không được điều trị, các khớp nhanh chóng bị biến dạng, dính khớp. Các khớp thường gặp nhất là các khớp nhỏ ở bàn tay, khớp cổ tay, khuỷu, gối, cổ chân, bàn ngón chân, cả 2 bên. Ở giai đoạn muộn, thường biểu hiện ở các khớp vai, háng, cột sống cổ. Buổi sáng, khi mới ngủ dậy, người bệnh thấy có cảm giác cứng tại khớp, khó vận động. Sau nhiều đợt cấp tính hoặc sưng đau khớp kéo dài (vài tháng hoặc vài năm), các khớp có thể biến dạng: bàn tay bị vẹo, cổ tay sưng, các ngón tay ngón chân cũng bị biến dạng, các cơ teo, khiến cho chức năng vận động của bệnh nhân bị giảm sút, thậm chí, ở giai đoạn muộn, bệnh nhân trở thành tàn phế, phải có người phục vụ.

Bệnh nhân bị co thắt các mạch máu đầu chi trong hội chứng Raynaud, đây là một biểu hiện hay gặp trong bệnh xơ cứng bì toàn thể, cần phải giữ ấm bàn chân, bàn tay. Khi tiếp xúc với lạnh, đầu ngón tay, ngón chân bị trắng bệch, tê buốt do thiếu máu đầu chi, sau đó chúng trở nên tím ngắt, căng tức. Xơ cứng bì là một bệnh hệ thống, do bất thường về hệ thống miễn dịch, có biểu hiện ở tất cả các cơ quan trong cơ thể, trong đó thường thấy như da dày lên, mờ hoặc mất các nếp nhăn trên mặt, khó há miệng, lắng đọng canxi ở tổ chức dưới da, giảm tiết dịch các tuyến ngoại tiết như tuyến nước bọt, tuyến nước mắt, dịch tiêu hóa, xơ hóa phổi, tràn dịch màng ngoài tim, màng phổi…

Đề phòng đợt tiến triển của bệnh thoái hóa khớp ở người cao tuổi – là bệnh lý do quá trình lão hóa của sụn khớp, sụn bị mất tính đàn hồi, mỏng dần đi và nhuyễn hóa, làm lộ tổ chức xương dưới sụn, gây đau và hạn chế vận động. Khi trời lạnh, các gân cơ bị co rút lại, dịch khớp đông quánh hơn làm cho các khớp trở nên cứng hơn, khó cử động hơn. Hơn nữa khi trời lạnh, các thói quen tập luyện hàng ngày cũng bị giảm đi, cũng góp phần làm bệnh nặng thêm.

Để có một cái Tết thật vui, bệnh nhân mắc các bệnh khớp cần đảm bảo dinh dưỡng hợp lý, tránh uống nhiều bia, rượu, tuân thủ chế độ thuốc men thường xuyên tránh lạnh, giữ ấm toàn thân, nhất là bàn tay, bàn chân, đội mũ, đeo găng tay, đi tất, quàng khăn ấm, đeo khẩu trang khi ra ngoài đường, ngâm nước muối ấm bàn tay, bàn chân, sử dụng túi chườm nóng, lò sưởi, điều hòa nhiệt độ (nếu có điều kiện).

TS. Đào Hùng Hạnh
Theo SKĐS

Bệnh loãng xương và người cao tuổi

Người cao tuổi phải đối đầu với vấn đề giảm sút sức khỏe và có nguy cơ mắc khá nhiều bệnh lý, đặc biệt là bệnh loãng xương (LX). LX hiện là vấn đề sức khỏe cộng đồng. Số người bị bệnh LX ngày càng tăng trên khắp thế giới, đặc biệt người Việt Nam với chế độ ăn nghèo canxi nên nguy cơ bị LX tăng cao. Ước tính trung bình có 1/3 phụ nữ và 1/5 nam giới trên thế giới bị LX.

Nguyên nhân gây LX

Bệnh LX thông thường do một số nguyên nhân gây nên như: suy giảm hormone sinh dục gặp ở phụ nữ tuổi mãn kinh; do chế độ ăn không cung cấp đủ canxi hoặc cơ thể không hấp thu được canxi như: ăn uống kiêng cử kéo dài, chế độ ăn nghèo nàn, kém chất lượng; do mắc một trong các bệnh hoặc yếu tố nguy cơ: bệnh tuyến thượng thận, cường giáp trạng, suy thận mãn tính, bệnh yếu liệt chi hoặc do chấn thương phải nằm bất động lâu dài; do lạm dụng thuốc có corticoid trong thời gian dài…

benh_loang_xuong_va_nguoi_cao_tuoi

Triệu chứng

Quá trình bệnh LX diễn ra âm thầm và có thể trong suốt một giai đoạn dài, người bệnh không có triệu chứng gì. Tuy nhiên, khi có triệu chứng thì thường là bệnh đã nặng. Đau cột sống lưng hoặc cột sống thắt lưng cấp tính xảy ra, do nén cột sống đột ngột sau một gắng sức nhẹ. Lún đốt sống, gù còng, nứt hoặc gãy cổ xương đùi, xương cẳng tay, cổ tay xảy ra sau một va chạm mạnh hay chấn động nhẹ…

LX làm giảm chất lượng cuộc sống

Giảm mật độ xương và LX có thể gây đau lưng, đau chân tay, các khớp và mỏi bại hông và dễ dàng bị gãy xương do té ngã. Mỗi 30 giây, trên thế giới có 1 người bị gãy xương do LX. Người ta dự đoán đến năm 2050, các nước châu Á trong đó có Việt Nam sẽ chiếm 50% trường hợp tàn phế hoặc đe dọa tính mạng do gãy khớp háng vì LX.

Người cao tuổi bị gãy xương dễ tử vong và mắc nhiều bệnh sau gãy xương như: viêm đường hô hấp, tiết niệu, tiêu hóa… và bị di chứng phải có người trợ giúp suốt đời.

Biện pháp hạn chế LX

Tăng thêm thức ăn giàu canxi: việc bổ sung canxi vào thức ăn hoặc sử dụng nguồn thức ăn giàu canxi (như: sữa và các chế phẩm từ sữa…) là rất cần thiết. Người cao tuổi cần nhiều lượng canxi hơn người trẻ, vì độ hấp thu của họ kém hơn.

Lượng protein trong khẩu phần ăn hàng ngày nên vừa phải, vì ăn nhiều protein sẽ làm tăng bài xuất canxi theo nước tiểu.

Ăn thêm nhiều rau, trái cây và thức ăn chứa nhiều estrogen thực vật (như giá đỗ…), vì chúng có tác dụng làm thay đổi sự chuyển hóa của xương: chúng làm giảm tốc độ mất xương và làm tăng khoáng chất trong xương.

Phải tăng cường thời gian hoạt động (hoặc tắm nắng…) để tăng tổng hợp vitamin D trong cơ thể.

Hoạt động thể lực vừa phải, không nghiện rượu và duy trì cân nặng hợp lý, vì gầy cũng là một yếu tố nguy cơ của bệnh LX.

Đặc biệt ở phụ nữ giai đoạn mãn kinh, có thể dùng liều estrogen (theo chỉ dẫn của bác sĩ) để phòng LX hoặc dùng canxitone thay thế, vì nó ức chế hoạt động của tế bào tiêu xương và ngăn cản chất xương bị hấp thụ.

Nhu cầu canxi hàng ngày của người cao tuổi là 1.200mg canxi. Các thực phẩm như: rau, cá, thịt, đậu hũ, tôm, cua… mà bạn ăn hàng ngày cung cấp cho bạn khoảng 300mg canxi. Như vậy, bạn cần phải bổ sung thêm khoảng 900mg canxi từ sữa và các sản phẩm sữa.

Biện pháp phát hiện LX

Để phát hiện sớm bệnh LX nếu có điều kiện các bạn cần khám sức khỏe định kỳ. Bác sĩ sẽ cho bạn làm một số xét nghiệm để phát hiện sớm bệnh LX và theo dõi tiến triển của bệnh, trong điều kiện hiện nay có thể làm 2 xét nghiệm là:

1. Chụp X-quang xương sống và xương tay chân, đây là xét nghiệm rẻ tiền và dễ thực hiện ở cơ sở y tế nào cũng có. Nhưng có hạn chế là khi thấy được LX trên phim X-quang thì bệnh đã trong giai đoạn muộn, xương đã bị mất khá nhiều.

2. Xét nghiệm đo mật độ xương, giúp đánh giá được khối lượng xương có thể phát hiện LX sớm hơn.

Ngoài ra, để khảo sát bệnh hoặc tìm nguyên nhân, bác sĩ có thể cho làm thêm nhiều xét nghiệm khác.

BS. Quốc Bảo
Theo SKĐS

Những yếu tố gây bệnh loãng xương

Bệnh loãng xương xảy ra khi cơ thể không thể bù đắp lượng canxi xương tương xứng với lượng canxi đã mất. Bệnh thường diễn ra cùng với sự lão hóa của cơ thể, đặc biệt ở phụ nữ.

nhung_yeu_to_gay_benh_loang_xuong

Theo các chuyên gia, ước tính mỗi năm có hơn 1,5 triệu người Mỹ bị gãy xương liên quan tới bệnh loãng xương.

Hội phẫu thuật chỉnh hình Mỹ đã đưa ra một số yếu tố thường gặp có thể gây bệnh loãng xương, bao gồm: tuổi cao; chưa thực hiện đủ các bài tập giảm cân; thiếu hụt nồng độ estrogen sau mãn kinh; không bổ sung đủ canxi hoặc vitamin D trong chế độ ăn; mất sự cân bằng một số hormon; do yếu tố di truyền, trong đó có yếu tố chủng người da trắng hoặc người châu Á; thói quen uống rượu hoặc hút thuốc lá.

Minh Quang (Theo HealthDay News, 17/7/2008)
Theo SKĐS

Một sinh viên chết vì dị ứng dầu đậu phộng

Nam sinh viên 19 tuổi Cameron Groezinger-Fitzpatrick vốn bị chứng dị ứng các loại hạt đã qua đời vào ngày 15-3 vừa qua do ăn bánh quy chứa dầu đậu phộng.

Nam sinh viên đến từ thị trấn Plymouth thuộc tiểu bang Massachusetts, Mỹ được chẩn đoán dị ứng với các loại hạt từ năm lên 8 tuổi sau khi cậu ói lúc ngửi thấy mùi đậu ở nhà hàng món Hoa. Từ đó, Cameron tránh ăn tất cả các loại hạt và thực phẩm chứa hạt. Dị ứng với các loại đậu khiến khí quản Cameron teo tóp gây hen suyễn.

chet_do_an_dau_phong

Cameron Groezinger-Fitzpatrick

Suốt 11 năm liền, chàng trai đã cẩn thận lập một danh sách các loại hạt không được ăn, mang theo bút Epi chống dị ứng và kiểm tra kỹ càng nhãn hiệu tất cả những loại thực thẩm cũng như hỏi thăm các nhân viên phục vụ về món ăn.

Tuy nhiên, một tuần trước, Cameron cùng cậu bạn thân của lái xe đi mua một hộp bánh quy không nhãn hiệu. Cậu bạn nếm thử nửa cái và khẳng định không nghe mùi dầu phộng nên đưa Cameron ăn nửa cái còn lại.

Theo lời mẹ nạn nhân, bà Fitzpatrick, vài phút sau, Cameron trở về nhà trong tình trạng mệt mỏi. Đến 6 giờ 30 tối, da mặt cậu trở nên thâm tím, sau đó chuyển qua xanh xám, khó thở. Ngay lập tức, Cameron được đưa đến bệnh viện và một đội gồm 15 bác sĩ đã thực hiện hô hấp nhân tạo cho thiếu niên suốt 2 giờ.

Trước nỗ lực cứu chữa của các bác sĩ, nam sinh viên vẫn không qua khỏi. 21 giờ đêm đó, các bác sĩ kết luận Cameron đã chết, bà Fitzpatrick ngồi bên thi thể con trai tới 1 giờ sáng hôm sau.

Theo Trung tâm phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh Mỹ, hiện nước này có khoảng 3 triệu trẻ em bị dị ứng thực phẩm hoặc dị ứng tiêu hóa và con số này ngày càng tăng.

Các trường hợp dị ứng thức ăn nghiêm trọng xuất phát từ gien di truyền, môi trường sống hoặc chế độ ăn uống, PGS-TS Kari Nadeau thuộc khoa Dị ứng và miễn dịch học tại Đại học Y Stanford, cho biết.

Theo 24h

Nhận biết trẻ suy dinh dưỡng

Suy dinh dưỡng (SDD) là tình trạng cơ thể thiếu protein năng lượng và các vi chất dinh dưỡng. Bệnh biểu hiện ở nhiều mức độ khác nhau, nhưng ít nhiều đều có ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất, tinh thần và vận động của trẻ.

nhan_biet_tre_suy_dinh_duong

Tại sao trẻ bị SDD?

Do sai lầm về nuôi dưỡng: Chế độ ăn của trẻ thiếu cả về số lượng lẫn chất lượng như nuôi nhân tạo bằng nước cháo đường, ăn bổ sung sớm bằng bột mắm, muối, mì chính. Một số trẻ sau khi cai sữa, khẩu phần ăn chủ yếu là gạo, ít thức ăn động vật, dầu, mỡ, vitamin và chất khoáng.

Do nhiễm khuẩn: Hậu quả của các bệnh nhiễm khuẩn như sởi, tiêu chảy, viêm phổi, lao, giun sán… làm cho trẻ kém ăn chậm lớn.

Nguyên nhân sâu xa cũng cần phải kể đến dịch vụ y tế, môi trường, an ninh thực phẩm cho các hộ gia đình chưa đầy đủ.

Thực tế lâm sàng và dịch tễ học cho thấy những trẻ 6-18 tháng tuổi bắt đầu ăn bổ sung và giảm dần bú sữa mẹ; trẻ sinh ra có cân nặng thấp dưới 1.500g; trẻ không được bú sữa mẹ trong năm đầu; trẻ thường xuyên bị mắc các bệnh nhiễm khuẩn như tiêu chảy, viêm đường hô hấp; trẻ bị dị tật bẩm sinh như sứt môi hở hàm ếch, tim bẩm sinh, di chứng thần kinh; gia đình đông con, kinh tế eo hẹp… có nguy  cơ bị SDD.

Làm thế nào để nhận biết được trẻ bị SDD?

Biểu hiện sớm của SDD là trẻ chậm lớn, tăng cân kém. Theo dõi biểu đồ phát triển cho thấy cân nặng của trẻ SDD bao giờ cũng giảm hơn so với cân nặng của trẻ bình thường cùng lứa tuổi. SDD nhẹ (độ I) cân nặng sụt từ 20-30%, SDD vừa (độ II) cân nặng sụt từ 30-40%, SDD nặng: gồm 3 thể.

– Thể teo đét (Marasmus): Cân nặng giảm trên 40%. Trẻ gầy đét da bọc xương.

– Thể phù (Kwashiokor): Cân nặng giảm từ 20-40%. Trẻ phù toàn thân, trên da có thể xuất hiện các mảng sắc tố màu nâu và lở loét toàn thân.

– Thể phối hợp: Cân nặng giảm trên 40%, từ gầy yếu và phù 2 chân. Trẻ SDD thường bị thiếu máu, thiếu vitamin đặc biệt là thiếu vitamin A gây khô mắt.

Những trẻ SDD nhất là ở trẻ nhỏ, nếu bị SDD nặng sẽ ảnh hưởng nhiều đến phát triển thể chất, tinh thần và vận động. Trẻ chậm biết lẫy, bò, ngồi, đứng, đi. Khi trẻ lớn lên cân nặng và chiều cao đều giảm hơn so với người cùng tuổi, trẻ gái thì đẻ khó và khi làm mẹ dễ sinh ra những bé còi cọc. Một số công trình nghiên cứu đã chứng tỏ các tế bào thần kinh ở não không phát triển đầy đủ sẽ ảnh hưởng đến trí tuệ, giảm trí nhớ và kém thông minh.

Trẻ SDD dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn và nhiễm khuẩn có thể làm cho SDD nặng hơn. SDD bị mù do thiếu vitamin A thì tỷ lệ tử vong cao.

SDD là một bệnh có thể điều trị được nhưng cần phát hiện sớm, điều chỉnh cách ăn uống của trẻ. Trẻ SDD thường kém ăn, cho trẻ ăn nhiều bữa trong ngày để bảo đảm nhu cầu dinh dưỡng. Nếu trẻ đang bú mẹ vẫn phải tiếp tục cho bú. Tùy theo lứa tuổi cho trẻ ăn thêm bột, cháo nhưng phải quấy lẫn với thịt hoặc trứng, đậu đỗ, dầu, mỡ và các loại rau. Không cai sữa, không kiêng ăn mỡ khi trẻ bị bệnh nhất là bệnh tiêu chảy. Ngoài ra cần phát hiện các bệnh nhiễm khuẩn thông thường ở trẻ SDD để xử trí kịp thời. Nếu trẻ bị SDD nặng phải được điều trị tại cơ sở y tế.

Để phòng bệnh SDD, cần làm tốt các việc sau đây

Chăm sóc trẻ từ trong bụng mẹ: Nhiều công trình nghiên cứu cho thấy cân nặng của trẻ sơ sinh phụ thuộc nhiều vào dinh dưỡng của bà mẹ. Ở những bà mẹ ăn uống kém thì thai nhi có thể bị SDD từ trong bụng mẹ. Vì vậy trong thời gian mang thai người mẹ cần ăn uống bồi dưỡng hơn bình thường đồng thời theo dõi tăng cân từng quý; khám thai định kỳ ít nhất 3 lần. Thực hiện tiêm phòng uốn ván, nghỉ ngơi trước đẻ và sinh đẻ tại cơ sở y tế để mẹ tròn con vuông.

Nuôi con bằng sữa mẹ và ăn bổ sung hợp lý

Cho trẻ bú sớm ngay sau đẻ, bú càng sớm càng tốt, cho bú hoàn toàn trong 4 tháng đầu và kéo dài 18-24 tháng.

Trong trường hợp mẹ không có sữa hoặc ít sữa thì cho trẻ ăn thêm sữa bò hoặc sữa đậu nành, tuyệt đối không dùng nước cháo đơn thuần để nuôi trẻ.

Từ 5 tháng tuổi ngoài bú mẹ cần cho trẻ ăn thêm thức ăn bổ sung, tùy theo lứa tuổi có thể cho trẻ ăn bột, cháo nhưng phải quấy lẫn với thịt, trứng, đậu đỗ, dầu, mỡ và các loại rau.

Khi trẻ ốm không được kiêng khem quá mức, cho trẻ ăn nhiều bữa trong ngày thức ăn dễ tiêu hóa và đủ các chất dinh dưỡng.

Tiêm chủng: Để phòng chống các bệnh nhiễm khuẩn cần thực hiện tiêm chủng cho trẻ đầy đủ và đúng kỳ hạn.

Theo dõi cân nặng: Trong năm đầu mỗi tháng cân trẻ một lần, trẻ từ 2-5 tuổi thì 2-3 tháng cân một lần, nếu thấy cân của trẻ bắt đầu đứng hoặc sụt cân là dấu hiệu sớm để phát hiện SDD.

Sinh đẻ kế hoạch: Nhiều công trình nghiên cứu cho thấy tỷ lệ trẻ SDD tăng cao gặp ở những bà mẹ đẻ dày và đông con cho nên cần sinh đẻ có kế hoạch.

Xây dựng hệ sinh thái VAC tại gia đình để tạo thêm nguồn thực phẩm nhằm cải thiện bữa ăn cho bà mẹ và trẻ em.

SDD là một vấn đề có ý nghĩa sức khỏe cộng đồng, ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình, tương lai của nòi giống. Do đó đòi hỏi những biện pháp cơ bản của Nhà nước và sự kết hợp của nhiều ngành, gia đình và xã hội. Bản thân các bà mẹ là những người trực tiếp nuôi trẻ, cần được trang bị những kiến thức về nuôi con theo khoa học.

Theo SKĐS

Bị bệnh về da do thiếu chất

 Nếu chế độ ăn của bạn bị mất cân đối hoặc thiếu chất, da sẽ bị tổn thương. Tùy theo chất bị thiếu mà có triệu chứng bệnh trên da hoặc kèm theo triệu chứng bệnh ở các cơ quan khác. Nhưng vấn đề khiến bạn phải băn khoăn muốn tìm câu trả lời, đó là: Tại sao chế độ ăn đầy đủ nhưng cơ thể vẫn bị thiếu chất?

Thiếu chất do ăn uống kém và do cơ thể hấp thu kém

Nhiều nghiên cứu cho biết: bình thường, đối với người khỏe mạnh, thiếu chất chủ yếu do chế độ ăn thiếu dinh dưỡng. Chẳng hạn bữa ăn thiếu thịt, cá, trứng, sữa… bạn sẽ bị thiếu chất đạm. Bữa ăn ít hay không có dầu mỡ, bạn sẽ bị thiếu chất béo. Đi nắng nhiều, làm việc lâu ngoài nắng mà không hoặc ít uống nước, bạn sẽ bị thiếu nước và một số muối khoáng. Bữa ăn thiếu rau và trái cây bạn dễ bị thiếu các loại vitamin…

beh_da_do_thieu_chat_dinh_duong_01

Ở một khía cạnh khác, khi bữa ăn hằng ngày vẫn đầy đủ các chất dinh dưỡng nhưng bạn vẫn bị thiếu chất, đó là do cơ thể của bạn không hấp thu được các chất dinh dưỡng nói chung hoặc một vài chất nói riêng. Những chất dễ bị thiếu và khi thiếu gây tổn thương trên da gồm: nước và muối khoáng, vitamin, đạm, béo.

Thiếu vitamin C  gây xuất huyết trên da

Tình trạng thiếu vitamin C là rất phổ biến, trong đó hay gặp ở những đối tượng: người già trên 55 tuổi, người hút thuốc lá, nghiện rượu, người lao động nặng, ăn uống thiếu rau xanh và trái cây. Thiếu vitamin C dễ bị xuất huyết do tính kém bền vững của thành mạch máu, hay gặp xuất huyết ở dưới da và ở niêm mạc lợi răng. Vitamin C có vai trò ngăn ngừa vết nhăn trên da, nó tham gia tổng hợp chất collagen đệm cho da không bị xệ và nhăn, tránh cho da khỏi khô, tóc và móng bớt gãy, giòn.

Vitamin C cũng tham gia điều hòa sự tiết chất nhờn của tuyến nhờn trên da. Vitamin C còn giúp ngăn chặn sự tạo các vết đồi mồi trên da ở  người lớn tuổi. Muốn tránh việc thiếu vitamin C, bạn cần ăn các thức ăn chứa nhiều chất này là rau xanh, trái cây như: rau ngót, rau đay, rau dền, súp lơ, rau cải, cà chua, chanh, cam, bưởi, dâu…

beh_da_do_thieu_chat_dinh_duong_02

Thiếu vitamin B3 gây viêm da tróc vảy.

Thiếu vitamin và chất béo da khô tróc vảy

Vitamin A có vai trò quan trọng đối với mắt, đồng thời kích thích khả năng tái sinh tế bào da, chống lại sự lão hóa và sự teo đi của da khô; điều hòa sự bài tiết chất nhờn và ngăn chặn quá trình khô da, chống lại sự hình thành lớp sừng trên da, bảo vệ nhiễm sắc tố da chống lại hiệu ứng có hại của các tia tử ngoại… Thiếu vitamin A sẽ làm cho da bị ngứa, khô, tróc vảy, xù xì, các tuyến nhờn kém hoạt động, làm cứng da.

Chống thiếu vitamin A bằng cách ăn các thức ăn có nhiều vitamin A như: gan cá, gan động vật, bơ, lòng đỏ trứng, cà chua, cà rốt, rau có màu xanh thẫm, khoai lang, bí đỏ, đu đủ, gấc…

Thiếu vitamin B2 miệng lở, môi sưng đỏ và nứt, da trên mũi nứt, lưỡi viêm sưng, đau và nứt rãnh, rối loạn ở các tuyến nhờn trên da, làm cho da khô, tróc vảy mỏng, đặc biệt là ở những chỗ da có nếp gấp, các chất nhờn vón lại trên lỗ chân lông, khiến da bị gồ ghề xấu xí.

Thiếu vitamin B3 có thể đưa tới chứng viêm da, bị sưng, tróc vảy, nhất là ở phần da tiếp xúc với ánh sáng mặt trời hoặc chấn thương, viêm miệng và lưỡi sưng đỏ.

Chữa bệnh bằng các loại thuốc có chứa acid nicotinic, ăn thực phẩm có nhiều vitamin B3 như: gan, thận, thịt bò, thịt gà vịt, thịt lợn, sữa, cơm gạo…

Trong thực tế, hầu hết mọi người không thiếu chất béo. Duy chỉ có một số trường hợp bị thiếu chất béo do ăn uống theo chế độ có rất ít chất béo, hoặc ở người phải nuôi dưỡng qua truyền mạch máu lâu ngày. Nếu thiếu chất béo thì da sẽ bị khô và lớp biểu bì sẽ tróc ra những vảy mỏng nhỏ. Cải thiện bằng cách ăn nhiều chất béo có trong thịt, cá, lạc, vừng…

beh_da_do_thieu_chat_dinh_duong_03

Thiếu vitamin C bị bệnh scorbut xuất huyết dưới da.

Thiếu chất đạm  da khô, tóc thưa

Chất đạm là thành phần chính của các tế bào cũng như các cấu trúc khác của cơ thể, nên khi thiếu chất đạm sẽ dẫn đến suy dinh dưỡng. Nếu thiếu đạm trầm trọng sẽ mắc bệnh Kwashiorkor là suy dinh dưỡng thể phù và có rối loạn sắc tố da. Bệnh này thường xảy ra ở trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng. Chế độ ăn có thể đầy đủ nhưng do cơ thể trẻ chưa đủ các loại men tiêu hóa nên không hấp thu được chất đạm mà bị suy dinh dưỡng do thiếu chất đạm.

Trẻ bị phù nề, kém ăn, tiêu chảy, mất cảm xúc, không tăng trưởng được. Đặc biệt da của bệnh nhi thay đổi màu, da rất khô, biểu bì tróc vảy mỏng với nhiều vết nhăn, kèm theo tóc rất thưa, mất màu sắc. Bệnh được cải thiện rất nhanh nếu trẻ được ăn uống đầy đủ chất nhất là chất đạm và điều trị suy dinh dưỡng tích cực.

Theo suckhoevadoisong