Trang chủ » Bệnh nhi, Bệnh tâm lý » Nguyên nhân bệnh tâm lý ở trẻ em

Nguyên nhân bệnh tâm lý ở trẻ em

Nguyên nhân nằm ở đâu?

Chúng ta đã từng biết đến những vụ việc đáng tiếc khi có những trẻ vị thành niên đang ở lứa tuổi thích khẳng định bản thân đã bị tổn thương vì bị thầy cô giáo nghi ngờ lấy cắp tiền, bị cha mẹ mắng mỏ, bị người thân miệt thị… rơi vào trầm cảm và tìm đến cái chết. Sau mỗi mùa thi đại học sẽ có bao nhiêu học sinh rơi vào thất vọng vì không vươn tới cánh cửa trường đại học mà mình mơ ước? Chắn chắn con số thi rớt sẽ gấp nhiều lần số thi đỗ và như vậy thì bao nhiêu trái tim non nớt cần được cảm thông an ủi, đặc biệt là từ gia đình mình. Một chuyên gia về tâm lý lứa tuổi tại một trung tâm tư vấn tình cảm cho biết, sẽ là rất bất nhẫn nếu như có thái độ nhiếc móc hoặc tỏ ra thất vọng khi thấy con em mình không đỗ đại học. Vào đại học không phải là con đường duy nhất để tiền vào đời. Có rất nhiều người thành công và đạt được những ước mơ của mình mà không hề trải qua một trường đại học nào. Nhiều khi cha mẹ cưng chiều con mình quá, chỉ cho ăn và học đến khi thi đại học. Khi đứa trẻ thì không đỗ, vừa không được trang bị kỹ năng sống đã rơi vào tình trạng không lối thoát, luôn sống trong mặc cảm và trở thành thui chột ý chí, suốt đời sống một cuộc sống khép mình, kém tự tin và từ bỏ ước mơ. Mùa thi đến là lúc mà các trung tâm tư vấn luôn đón nhận những cuộc điện thoại bày tỏ nỗi lo lắng của học sinh trung học. Có em ko sợ không đáp ứng được kỳ vọng của bố mẹ còn hơn cả việc lo thi cử. Nắm được tâm lý này, các bậc phụ huynh nên giải tỏa tâm lý cho con em mình, khuyến khích hy vọng nhưng không kỳ vọng thái quá, vì hơn hết, tâm lý có thỏa mái thì hành vi mới hiệu quả. Đây là một nguyên tắc của mỗi cuộc thi tài, dù là thi trong nhà trường. Như vậy sức khỏe tâm thần của trẻ em phụ thuộc rất nhiều vào người lớn – những người có thể trợ giúp về mặt tâm lý cũng như có thể đưa trẻ vào những sang chấn tâm lý nếu thiếu hiểu biết.

nguyen-nhan-benh-tam-ly-o-tre-em

Bàn luận của giới chuyên môn

Việc những trường hợp bệnh lý

Việc những trường hợp bệnh lý trẻ em tăng đột biến trong thời gian gần đây được xem là hiện tượng của đời sống hiện đại cùng với sự gia tăng của nhiều chứng bệnh khác. Có ý kiến cho rằng, ở thời điểm nào cũng có thể phát sinh những vấn đề ảnh hưởng đến xúc cảm và ý chí của mỗi người song cuộc sống càng phát triển thì sức khỏe tầm thần càng được quan tâm một cách thấu triệt. Hàng loạt các dự án nghiên cứu về các sang chấn tâm lý có thể gặp phải ở lứa tuổi thiếu niên và nhi đồng được thực hiện. Tuy nhiên vẫn còn những lỗ hổng rất lớn trong cộng đồng do thiếu hiểu biết của cha mẹ, thầy cô giáo khi nuôi dạy con em mình, nhiều bậc cha mẹ chỉ che chở bao bọc chứ không dạy con cái biết cách tự đấu tranh với những vấn đề của cuộc sống dẫn tới hậu quả đáng tiếc.

Nguy cơ trẻ em bị mắc các chứng bệnh tâm lý ở cộng đồng hiện naylà rất lớn và đáng báo dộng. Theo báo Tuổi trẻ mỗi ngày Viện sức khỏe Tâm thần TP. Hồ Chí Minh tiếp nhận từ 400 đến 500 lượt trẻ em đến khám và điều trị về các chứng bệnh liên quan đến tâm lý. Phó trưởng khoa Tâm thần – Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, hàng ngày ở đây phải tiếp nhận khám và điều trị cho khoảng 70 cháu mắc các chứng bệnh này và càng ngày thì con số càng gia tăng, trong đó trẻ mắc nhiều nhất là chứng bệnh tự kỷ.

Vấn đề trẻ mẳc bệnh tâm lý mặc dù đã được các nhà nghiên cứu chú ý tới nhưng chưa thực sự được quan tâm một cách triệt để và thấu đáo. Trẻ em vô cùng nhạy cảm, đôi khi chỉ một hành động, cử chỉ của người lớn cũng có thể ảnh hưởng tới sự phát triển của trẻ đến suốt đời.

Trao đổi với chúng tôi, TS. Trương Bích Hà – Giám đốc Trung tâm tư vấn Truyền thông sức khỏe sinh sản và phát triển cộng đồng cho biết, hầu như các bậc cho mẹ chỉ bắt đầu lo lắng về con cái khi chúng ở tuổi vị thành niên, khi ở chúng xuất hiện những biểu hiện bất thường quá rõ rệt thì cha mẹ mới tìm mọi cách để thay đổi. Đối với một số trẻ em, tới lúc đó mới tìm cách thay đổi thì đã quá muộn. Ở bất kỳ lứa tuổi nào, cha mẹ và xã hội cũng phải chú ý tới tâm lý trẻ, thậm chí phải quan tâm tới trẻ từ khi vừa chào đời.

Áp lực từ chính kỳ vọng của người lớn

Trẻ em hiện nay bị rất nhiều áp lực, lớn nhất chính là áp lực học tập. Trẻ phải biết tiếp cận với các chương trình mà ngay cả Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng phải thừa nhận là quá tải. Điều này thì tất cả mọi người đều rõ. Trẻ em chịu quá nhiều áp lực từ người lớn. Mới ở lứa tuổi mẫu giáo các cháu đã phải học chữ, tập đánh vần, tập viết chữ đẹp… chúng không còn thời gian nghỉ ngơi, vui chơi. Áp lực khiến trẻ bị già trước tuổi, chúng không còn hồn nhiên, ngây thơ như lứa tuổi đáng lẽ chúng được hưởng. Khi đến tuổi đi học, cha mẹ lại đặt quá nhiều kỳ vọng vào con cái. Đáng lo ngại và cũng là điều nguy hiểm là chính gia đình và nhà trường đã tạo ra cho trẻ em ý thức phải cạnh tranh khiến chúng luôn thường trực tâm lý phải ganh đua để hơn nhau. Ở một khía cạnh nào đó, điều đó đáng khuyến khích, tuy nhiên nhiều bậc cha mẹ đặt ra cho chúng và nuôi dưỡng những khát vọng ở trẻ mà không quan tâm tới khả năng thực sự của chúng. Đó là mầm mống cho tính ích kỷ và đố kị, tính ghen ghét đối với người khác, thậm chí khi trưởng thành có thể chà đạp lên người khác để sống.

Theo các nhà tâm lý, sự căng thẳng tâm lý luôn thường trực khiến trẻ em hiện nay đang tiềm ẩn nguy cơ “không bình thường”. Ranh giới giữa một trẻ bình thường và không bình thường là rất mong manh, chúng có thể bị thay đổi tâm lý bất kỳ lúc nào. Sẽ có hai trường hợp xảy ra, đối với những trẻ có hệ thần kinh yếu, trẻ sẽ mắc chứng tự ti, trầm cảm; còn trẻ có hệ thần kinh mạnh, trẻ rất dễ trở nên hung tính hoặc mắc chứng nổi loạn, tính thiện ở trẻ dần mất đi, nhân cách của chúng dần bị thoái hóa.

Các nhà tâm lý biết, các nhà giáo dục cũng không lấy làm lạ, vậy đây thực sự là một vấn đề nan giải?

Theo PGS.TS Phan Trọng Ngọ – chuyên gia tâm lý của trường Đại học Sư phạm Hà Nội thì hiện nay chúng ta mới chỉ chú ý đến khai thác con người chứ chưa quan tâm triệt để, chưa nhìn sâu cũng như chưa có chiến lược cụ thể về con người. Vấn đề định hướng và các chính sách từ cấp lãnh đạo mới là điều đáng phải bàn nhất, phải bắt nguồn từ chính ý thức trách nhiệm của những nhà quản lý và các cấp giáo dục. Trẻ em không tự tạo ra áp lực cho mình mà chính là do xã hội tạo ra áp lực cho chúng, vì vậy những gì cần làm không phải là thay đổi trẻ em mà phải tìm ra căn nguyên của hiện tượng để giải quyết triệt để.

Trẻ em cần được bảo vệ và cần được bảo vệ một cách khoa học, đó cũng là thông điệp của y học hiện đại.